TP Hồ Chí Minh: Cụ thể hóa chính sách đền bù, tái định cư

Quyết định quy định rõ cách thức xác định tỷ lệ quy đổi và điều kiện bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác hoặc bằng nhà ở khi Nhà nước thu hồi đất, trên cơ sở quỹ đất, quỹ nhà và tình hình thực tế tại TP Hồ Chí Minh.

Theo đó, tỷ lệ quy đổi được xác định dựa trên tương quan giữa giá đất tại vị trí bị thu hồi và giá đất hoặc giá nhà ở tại vị trí hoán đổi. Cụ thể, lấy giá đất tính tiền bồi thường tại nơi bị thu hồi chia cho giá đất tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất hoặc giá nhà ở tại nơi bố trí hoán đổi, sau đó nhân với 100% để ra tỷ lệ. Đây là cơ sở quan trọng nhằm đảm bảo việc bồi thường có sự cân đối, phù hợp với giá trị thực tế giữa hai vị trí.

Trong đó, giá đất tại vị trí hoán đổi được xác định theo quy định của Nghị định số 88/2024/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung), còn giá nhà ở là giá căn hộ chung cư tái định cư đã được phê duyệt trong dự án. Việc xác định này giúp đảm bảo tính pháp lý và thống nhất trong quá trình áp dụng.

Đối với những trường hợp giá đất ở vị trí thu hồi hoặc vị trí hoán đổi nằm trên nhiều khu vực có mức giá khác nhau theo Bảng giá đất, thì giá đất sẽ được tính theo mức bình quân của các vị trí đó. Quy định này nhằm phản ánh sát hơn giá trị thực tế của khu đất, tránh chênh lệch lớn khi áp dụng cơ học theo từng vị trí riêng lẻ.

Ngoài ra, nếu khu đất hoặc thửa đất bị thu hồi có nhiều loại đất khác nhau, việc tính giá đất bồi thường sẽ được thực hiện riêng theo từng loại đất. Cách làm này bảo đảm quyền lợi của người dân, khi mỗi loại đất được xem xét, định giá theo đúng mục đích sử dụng và giá trị tương ứng.

Đối với nhà ở và công trình xây dựng, văn bản quy định cụ thể theo tình trạng thiệt hại. Trường hợp công trình bị phá dỡ một phần nhưng phần còn lại vẫn đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật thì phần diện tích bị ảnh hưởng được bồi thường 100% giá trị xây dựng mới theo quy định hiện hành . Nếu công trình bị phá dỡ toàn bộ hoặc phần còn lại không đảm bảo tiêu chuẩn, mức bồi thường được xác định trên cơ sở so sánh giữa giá trị hiện có và giá trị xây mới theo công thức cụ thể. Đối với các công trình không đủ tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ quan chức năng sẽ lập hồ sơ hoặc thuê đơn vị tư vấn xác định giá trị tương đương để làm căn cứ bồi thường.

Với tài sản là vật nuôi, cây trồng, quy định nêu rõ nguyên tắc bồi thường theo thiệt hại thực tế. Trường hợp vật nuôi không thể di chuyển khi thu hồi đất được bồi thường bằng 100% đơn giá do UBND TP Hồ Chí Minh ban hành, bảo đảm quyền lợi cho người dân trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp .

Chi phí di chuyển tài sản cũng được quy định cụ thể. Người dân được bồi thường chi phí tháo dỡ, vận chuyển và lắp đặt đối với nhà ở, tài sản và hệ thống máy móc. Đối với nhà lắp ghép, mức bồi thường bằng 30% giá trị xây dựng mới. Trường hợp di chuyển chỗ ở, hộ gia đình được hỗ trợ 10 triệu đồng nếu di chuyển trong địa bàn và 20 triệu đồng nếu di chuyển sang địa phương khác . Đối với hệ thống máy móc, dây chuyền sản xuất, chi phí bồi thường được xác định theo dự toán cụ thể.

Đối với chi phí đầu tư vào đất còn lại không có hồ sơ chứng từ, mức bồi thường được quy định theo từng loại đất. Đất trồng cây hàng năm được tính 52.000 đồng/m², đất trồng cây lâu năm 65.000 đồng/m², đất nuôi trồng thủy sản dao động từ 26.000 đến 65.000 đồng/m² tùy hình thức sản xuất .

Trong trường hợp đất không bị thu hồi nhưng bị hạn chế khả năng sử dụng do nằm trong hành lang bảo vệ công trình, mức bồi thường được tính theo tỷ lệ phần trăm giá đất. Đối với đất ở và đất phi nông nghiệp, mức bồi thường từ 70% đến 80% tùy loại công trình; đối với đất nông nghiệp, mức này từ 30% đến 50% tùy theo cấp điện áp hoặc loại dự án .

Về tái định cư, người dân có đất thu hồi được bố trí bằng đất ở, nhà ở hoặc nhận tiền tùy theo điều kiện cụ thể. Điều kiện thực hiện là dự án phải có quỹ đất, quỹ nhà tại thời điểm thông báo thu hồi đất và người dân có đăng ký nhu cầu đúng thời hạn. Trường hợp một hộ có nhiều thế hệ hoặc nhiều hộ cùng sử dụng một thửa đất nhưng diện tích bồi thường không đủ, cơ quan chức năng sẽ xem xét hỗ trợ để bố trí thêm một lô đất hoặc một căn hộ tái định cư phù hợp .

Ngoài các khoản bồi thường, chính sách hỗ trợ cũng được quy định rõ. Người bị thu hồi đất nông nghiệp được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm. Các khoản hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất được chi trả một lần cùng với tiền bồi thường, bảo đảm người dân có điều kiện ổn định sau khi bị thu hồi đất.

Quyết định cũng quy định cơ chế thưởng đối với trường hợp bàn giao mặt bằng trước thời hạn. Hộ gia đình, cá nhân được thưởng tối đa 50 triệu đồng, trong khi tổ chức có thể được thưởng tối đa 100 triệu đồng khi chấp hành đúng tiến độ .