Tổng thống Mỹ Donald Trump nói về số phận hiệp ước hạt nhân cuối cùng với Nga

“Nếu nó hết hiệu lực thì cứ để nó hết hiệu lực. Chúng a sẽ thực hiện một thỏa thuận tốt hơn”, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói về Hiệp ước New START được ký kết năm 2010 trong cuộc trả lời phỏng vấn với tờ New York Times.

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh chỉ còn vài tuần trước khi hiệp ước hạt nhân New START chính thức hết hạn vào ngày 5/2, song các vòng đàm phán về một hiệp ước mới vẫn chưa diễn ra, để lại một khoảng trống an ninh hạt nhân tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Các chuyên gia và những người ủng hộ kiểm soát vũ khí lo ngại rằng sau khi hiệp ước hết hạn vào ngày 5/2, hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới có thể bắt đầu triển khai các đầu đạn chiến lược vượt quá giới hạn hiện nay, từ đó làm suy yếu cơ chế kiểm soát vũ khí toàn cầu.

“Trong chính quyền Tổng thống Trump có rất nhiều người ủng hộ kịch bản đó”, ông Thomas Countryman, cựu quan chức cấp cao phụ trách kiểm soát vũ khí của Bộ Ngoại giao Mỹ và hiện là Chủ tịch Hội đồng quản trị Hiệp hội Kiểm soát Vũ khí nhận định.

Vào tháng 9/2025, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đề xuất rằng cả hai bên nên đồng ý gia hạn New START thêm 12 tháng, duy trì các giới hạn hiện hành về số lượng đầu đạn hạt nhân được triển khai ở mức 1.550 đầu đạn mỗi bên.

Tuy nhiên cho đến nay, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức, trong khi các nhà phân tích an ninh phương Tây đưa ra những quan điểm trái chiều về việc chấp nhận đề nghị của ông Putin có phải là quyết định khôn ngoan hay không.

Theo ông Nikolai Sokov, chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Giải trừ quân bị và Không phổ biến vũ khí hạt nhân Vienna, nỗ lực xây dựng một hiệp ước hạt nhân đa phương mới trong bối cảnh hiện nay là “gần như bế tắc” và sẽ mất rất nhiều thời gian. Một giải pháp thay thế là Nga và Mỹ cùng xây dựng một hiệp ước kế nhiệm New START với các giới hạn linh hoạt về đầu đạn.