Nổ lớn tại đảo dầu huyết mạch của Iran

Theo hãng thông tấn bán chính thức Mehr của Iran ngày 7/4 đưa tin, nhiều vụ nổ lớn đã xảy ra trên đảo Kharg - cơ sở chiến lược xử lý phần lớn dầu xuất khẩu của nước này. Tuy nhiên, Mehr chỉ xác nhận có “một số vụ nổ” mà chưa cung cấp thêm chi tiết cụ thể về nguyên nhân hay thiệt hại.

Nhà báo Barak Ravid của trang Axios thì dẫn lời một quan chức Mỹ nói rằng quân đội nước này đã tấn công hơn 50 mục tiêu quân sự trên hòn đảo nằm ngoài khơi bờ biển phía tây của Iran, song không nhắm vào cơ sở dầu mỏ.

Ngay sau đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận nước này không kích các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg, đồng thời nhấn mạnh các cuộc tấn công này không đánh dấu sự thay đổi chiến lược nào, cũng như không thay đổi thời hạn (trước 20h ngày 7/4, tức 7h ngày 8/4 giờ Hà Nội) mà Tổng thống Donald Trump đã đặt ra để Iran mở lại eo biển Hormuz.

Diễn biến trên xảy ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng sau nhiều tuyên bố cứng rắn từ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông từng nhiều lần cảnh báo khả năng tấn công hoặc kiểm soát hòn đảo. Hôm 30/3, trên mạng xã hội, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết Washington có thể phá hủy các nhà máy điện, giếng dầu và cả hòn đảo. 

Được biết, đây không phải lần đầu tiên quân đội Mỹ nhằm vào hòn đảo này. Hôm 13/3, Mỹ từng không kích Kharg. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ khi đó cho biết 90 mục tiêu trên đảo đã bị đánh trúng, gồm các kho chứa thủy lôi, hầm chứa tên lửa và nhiều địa điểm quân sự khác, nhưng tránh tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ trên đảo.

Đảo Kharg, nằm ngoài khơi Iran, được coi là huyết mạch kinh tế của Tehran khi xử lý khoảng 90% sản lượng dầu thô xuất khẩu của quốc gia này. Theo công ty phân tích thị trường Kpler, cơ sở trên đảo có sức chứa ước tính khoảng 31 triệu thùng dầu và vào đầu tháng 3 đã hoạt động ở mức khoảng 58% công suất.

Về phần mình, Lực lương Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo, nếu Washington đi quá giới hạn, nước này sẽ tung đòn trả đũa vượt ra ngoài khu vực, khiến Mỹ và đồng minh mất đi nguồn dầu khí.

Giữa bối cảnh căng thẳng leo thang, Liên hợp quốc và nhiều nước cũng cảnh báo nguy cơ xung đột lan rộng nếu thời hạn chót của Mỹ trôi qua mà không đạt được thỏa thuận, nhấn mạnh rằng đối thoại vẫn là con đường duy nhất để hạ nhiệt một cuộc khủng hoảng có thể ảnh hưởng trực tiếp tới an ninh năng lượng toàn cầu.

Trong một tuyên bố, Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty nhấn mạnh sự cần thiết của việc tiếp tục đối thoại để kiềm chế leo thang quân sự trong khu vực. Điện đàm riêng biệt với Ngoại trưởng Đức và Canada, ông Abdelatty đã thảo luận về các ý tưởng được đề xuất nhằm đạt được một giai đoạn hạ nhiệt.

Đại sứ Iran tại Kuwait Mohammad Toutounji cũng kêu gọi các quốc gia vùng Vịnh sử dụng tất cả các khả năng ngoại giao và chính trị để ngăn chặn thảm kịch có thể xảy ra khi hạn chót đang đến gần.