Bình yên vùng biên Lao Bảo

Gõ cửa từng phận người

Tôi  theo Thiếu tá Trần Nam Long, Phó trưởng Công an xã Lao Bảo, cùng tổ bảo vệ an ninh trật tự cơ sở ghé vào một ngôi nhà nhỏ cuối thôn Nam Xuân Đức. Họ đến gặp anh Dương Đình Thương, người từng lầm lỡ, nay đang tập làm lại cuộc đời. Cuộc trò chuyện diễn ra nhẹ nhàng, như giữa những người quen cũ. Thương rót nước, nói chậm rãi, đôi khi ngập ngừng, nhưng ánh mắt đã không còn né tránh. "Cuộc sống tôi được như hôm nay là nhờ mọi người không bỏ mình, nhất là mấy anh Công an xã. Các anh thường ghé trò chuyện, hỏi han, chứ không quay lưng", anh nói.

Một lần lầm lỡ, Thương phải trả giá bằng 66 tháng tù. Từ một người đàn ông bình thường, anh trượt dài sau những biến cố riêng và những lời rủ rê nơi vùng biên. Sau khi mãn hạn tù, anh trở về, trước mắt là khoảng trống mênh mông, không nghề nghiệp, không định hướng, và còn cả sự dè dặt từ những người xung quanh. Chính trong những ngày chênh vênh ấy, Công an xã Lao Bảo đã chọn cách tiếp cận khác trước đây. Các anh không chỉ quản lý mà còn chủ động tìm đến Thương, lắng nghe, chia sẻ về khó khăn trong cuộc sống và những dự định muốn làm lại từ đầu. Sau những cuộc trò chuyện ấy, Thương cân nhắc khả năng và sở thích của bản thân, rồi quyết định chọn nghề mộc để mưu sinh, xây dựng lại cuộc đời.

Giữa năm 2023, sau 3 tháng trở về địa phương, Công an xã Lao Bảo đứng ra tín chấp giúp Thương vay 200 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội. Với số vốn này, anh xây dựng xưởng mộc tại quê. Không lâu sau, những sản phẩm do anh cưa xẻ và chế biến đã được người dân trong bản tiêu thụ gần hết. Từ đầu năm 2025 đến nay, tiếng lành của xưởng mộc đã lan ra vùng lân cận, giúp Thương ổn định việc làm với thu nhập bình quân 10- 15 triệu đồng/ tháng.

Câu chuyện của anh Thương không phải cá biệt. Thượng tá Nguyễn Hữu Sơn, Trưởng Công an xã, cho biết toàn xã hiện có 27 thôn, khóm, với diện tích 83,4 km², dân số 5.580 hộ, 23.619 nhân khẩu, trong đó hơn 3.100 người là đồng bào dân tộc thiểu số. Trước khi sáp nhập, ba địa phương cũ ghi nhận 91 người sử dụng ma túy. Sau khi tiến hành rà soát từ đầu tháng 7/2025, Công an xã phát hiện thêm 8 người, nâng tổng số lên 99; số người sau cai nghiện hiện là 10. Ngoài ra, địa bàn còn 90 người mãn hạn tù, đang trong quá trình tái hòa nhập cộng đồng. Vì thế, công việc của Công an xã không chỉ dừng ở quản lý, phát hiện và xử lý vi phạm, mà còn chủ động hỗ trợ hàng chục người mãn hạn tù hoàn lương, giúp họ tìm lại hướng đi mới trong cuộc sống.

Bên hiên nhà sàn ở thôn Hà Lệt, bà Hồ Thị Nây, 67 tuổi, trầm ngâm kể lại câu chuyện buồn của gia đình. "Lúc thằng Giỏ còn ở trại, mẹ sợ lắm, không đêm nào ngủ tròn giấc, lúc nào cũng nghĩ không biết nó có quay lại được không. Khi nó ra tù, trở về, mẹ vẫn không tin gia đình sẽ bình yên. Từ giữa năm ngoái đến nay, mẹ thấy Công an đến bản đều đặn hơn, nên yên tâm hẳn". Phía sau vườn nhà, Giỏ đang cùng một nhóm thanh niên cuốc hố trồng cây bời lời. Theo tính toán, sau 5 năm, loài cây này sẽ cho thu hoạch vỏ, giá bán 15.000 - 20.000 đồng/kg; mỗi ha dự kiến thu khoảng 750 kg...

Khi công nghệ gõ cửa bản làng

Ông Hồ Thành (59 tuổi, người Vân Kiều, trú thôn Ka Tăng) nheo mắt nhìn vào màn hình điện thoại: "Cái này mà quét được hết giấy tờ thiệt hả chú?". Tay ông cầm chiếc điện thoại thông minh, chậm rãi đưa qua đưa về trước mã QR để quét. Thỉnh thoảng điện thoại không "bắt được mã", cán bộ Công an liền đặt nhẹ tay vào tay ông, hướng dẫn điều chỉnh màn hình. Tôi để ý, động tác này được lặp lại 2-3 lần cho đến khi ông thao tác thuần thục. Sau khoảng 10 phút, các thông tin về hồ sơ, biểu mẫu đã hiển thị đầy đủ. Ông bật cười nhẹ nhõm, pha chút tự hào: "Như thế này tiện quá chú nhỉ, khỏi phải mang theo giấy tờ hay viết gì trên giấy".

Những câu hỏi như của ông Thành lặp lại suốt buổi sáng cuối tuần ở Lao Bảo. Ông Trần Bình Thuận, Bí thư Đảng ủy xã, cho biết việc tổ chức làm thêm ngày thứ bảy với tên gọi "Ngày thứ Bảy số" nhằm giúp người dân giải quyết các thủ tục còn tồn đọng, nhất là với những người không thể đến vào ngày thường. Mô hình do Công an xã khởi xướng, phối hợp cùng chính quyền và các đoàn thể triển khai, đến nay đã trở thành điểm hẹn quen thuộc, được người dân đón nhận.

Người dân đến mỗi lúc một đông. Người đi từ sớm, người tranh thủ sau buổi lên rẫy. Trên tay họ là những chiếc điện thoại, có cái đã cũ, có cái còn mới, kèm theo CCCD được bọc cẩn thận trong túi nilon nhỏ. Có người còn ghi sẵn mật khẩu ra giấy, gấp lại bỏ túi, thi thoảng lại mở ra xem, sợ quên giữa chừng. Không chỉ dừng ở việc hướng dẫn quét mã QR, các cán bộ Công an, xã đoàn còn kiên nhẫn chỉ bà con cách tích hợp giấy tờ cá nhân như giấy phép lái xe, thẻ bảo hiểm y tế… lên ứng dụng VNeID.

Đứng phía sau, bà Hồ Thị Hớn (56 tuổi, hàng xóm ông Thành) chăm chú dõi theo từng thao tác. Đến lượt mình, bà đưa điện thoại cho cán bộ, nói nhỏ: "Tôi không rành, chú làm chậm chậm cho tôi theo với". Cán bộ vừa làm, vừa giải thích từng bước. Bà Hớn ghé sát nhìn màn hình, thỉnh thoảng gật đầu, như tự ghi nhớ. Khi mọi thông tin đã được tích hợp, bà bật cười: "Rứa là từ ni đi khám bệnh, quên giấy cũng không lo nữa hè. Một cái điện thoại mà làm được nhiều việc quá".

Ở một góc khác, một cán bộ xã đoàn kiên nhẫn giúp một cụ già lấy lại mật khẩu tài khoản đã quên. Mất gần 30 phút, chỉ để lần tìm lại số điện thoại cũ từng đăng ký. "Không sao đâu cụ, mình làm lại được", cậu vừa nói, vừa dò từng bước. Đến khi đăng nhập thành công, cụ già nắm tay cậu, cười hiền: "Tui tưởng bỏ luôn rồi đó". Ông Nguyễn Hữu Dũng, nguyên Trưởng phòng Nội vụ huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị (cũ), nhận xét "Ngày thứ Bảy số" ở Lao Bảo không chỉ giải quyết thủ tục ngoài giờ, mà còn giúp người dân làm quen với công nghệ và hành chính số.

Đẩy mạnh thế trận an ninh nơi biên giới

Ở Lao Bảo, nơi mỗi con đường đều dẫn ra biên giới, câu chuyện giữ bình yên không chỉ bắt đầu từ những bước chân tuần tra, mà còn từ khả năng ở lại với địa bàn một cách lâu dài và ổn định. Ngày 2/4, công trình trụ sở Công an xã Lao Bảo chính thức được khởi công - một bước đi mang nhiều ý nghĩa đối với một địa bàn đặc thù như nơi đây.

Là cửa ngõ giao thương của tỉnh Quảng Trị, Lao Bảo luôn song hành hai mặt: phát triển kinh tế và những nguy cơ tiềm ẩn về an ninh, trật tự. Các loại tội phạm như ma túy, buôn lậu, xuất nhập cảnh trái phép hay mua bán người chưa bao giờ biến mất, mà chỉ thay đổi phương thức, thủ đoạn. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là kiểm soát, mà là hiện diện đủ gần, đủ nhanh để xử lý ngay từ khi vấn đề mới manh nha.

Theo Đại tá Vũ Thành Thức, Phó cục trưởng Cục Quản lý xây dựng và doanh trại (Bộ Công an), công trình có tổng mức đầu tư hơn 49 tỷ đồng, được thiết kế đồng bộ, đáp ứng yêu cầu làm việc, tiếp dân và sinh hoạt cho cán bộ, chiến sĩ. Nhưng điều quan trọng hơn, đó là tạo ra một nền tảng ổn định để lực lượng thực thi nhiệm vụ trong điều kiện địa bàn phức tạp, không còn bị phân tán hay phụ thuộc vào những điều kiện tạm thời.

Từ thực tế cho thấy, Công an xã là lực lượng trực tiếp nắm tình hình, tham mưu và xử lý các vấn đề ngay từ cơ sở. Khi có đủ điều kiện để duy trì sự hiện diện liên tục, việc tuần tra, kiểm soát hay phục vụ người dân cũng trở nên hiệu quả và thực chất hơn. Công trình tại Lao Bảo vì thế không đứng riêng lẻ, mà nằm trong tổng thể 15 trụ sở Công an các xã biên giới của tỉnh Quảng Trị đang được triển khai, hướng tới xây dựng lực lượng chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Thanh Liêm, Giám đốc Công an tỉnh Quảng Trị, với hơn 400 km đường biên giới đất liền cùng hệ thống cửa khẩu, đường mòn, lối mở dày đặc, việc đầu tư đồng bộ các trụ sở Công an xã biên giới có ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố thế trận an ninh nhân dân gắn với thế trận biên phòng toàn dân. Hiện các đơn vị đang đẩy nhanh tiến độ thi công, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026.