Người sáng tác “Hành khúc Công an nhân dân”

Thứ Tư, 28/12/2005, 13:07

Có một điều không phải ai cũng biết: tác giả “Hành khúc Công an nhân dân” - bài hát được mọi người ví như “Công an ca”, đang được lấy làm nhạc hiệu của chương trình “Vì an ninh Tổ quốc”… là NSND Trọng Bằng - Tổng thư ký Hội Nhạc sĩ Việt Nam.

Tâm sự về hoàn cảnh ra đời bài hát, NSND Trọng Bằng cho biết: Năm 1967, ông được Công an Tp. Hà Nội mời đi thực tế để viết bài hát cho ngành Công an. Trong chuyến đi ấy, ông được vào thăm Bảo tàng Công an nhân dân. Những chiến công của các chiến sĩ công an, những dấu tích còn lại sau mỗi cuộc chiến âm thầm đã khiến ông vô cùng cảm động, khâm phục. Đêm về, cảm xúc tuôn trào khiến ông viết liền một mạch. Khi nốt nhạc cuối cùng ra đời, ông vẫn thấy rưng rưng nơi đầu bút. Ban đầu, bài hát đăng ở góc nhỏ một trang báo. Chính ông cũng không ngờ sau đó bài hát có sức lan toả lớn như thế. Sau này, mỗi lần đi công tác, ông luôn được các chiến sĩ công an dành cho những tình cảm yêu mến và những kỷ niệm khó quên.

Vợ chồng NSND. Trọng Bằng tại Liên Xô năm 1963.

Sau “Hành khúc Công an nhân dân”, ông còn có các ca khúc “Bước chân lặng lẽ âm thầm”, “Vinh quang công an hậu cần”, “Bình yên đang đến phố phường”… dành tặng cho các chiến sĩ công an, những người mà như ông từng nói: “Không hiểu sao tôi đặc biệt yêu mến!”. Những bài hát ấy là sự thăng hoa của cảm xúc chân thành và tài năng của một nghệ sĩ lớn.

Con đường đến với âm nhạc của người nghệ sĩ có hàng trăm tác phẩm khí nhạc và ca khúc thật tình cờ. Bởi tâm hồn say mê tiếng đàn, trót đắm đuối với những nốt nhạc nên dù tốt nghiệp Đại học Văn khoa rồi đi dạy học, ông vẫn đến với âm nhạc. Cuộc gặp gỡ với các nhạc sĩ nổi tiếng như Lưu Hữu Phước, Đỗ Nhuận, Nguyễn Xuân Khoát…dường như là định mệnh đã bồi đắp thêm cho ông tình yêu này. Kháng chiến chống Pháp với không khí hào hùng của nó đã trở thành nguồn cảm hứng dồi dào để ông sáng tác. Rất nhiều bộ đội chống Pháp ngày ấy vẫn nhớ hình ảnh một chàng thanh niên trẻ tuổi chỉ huy dàn nhạc ngay tại chiến trường bằng tay không, chỉ bằng khả năng nhớ chuẩn xác cả bản tổng phổ chỉ huy hòa tấu.

Kháng chiến chống Pháp thắng lợi, chính nghệ sĩ Trọng Bằng là người chỉ huy buổi trình diễn lớn đầu tiên của dàn nhạc giao hưởng hợp xướng tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Những giai điệu hào hùng của trong các tác phẩm của nhạc sĩ Văn Cao, Đỗ Nhuận, Nguyễn Xuân Khoát…vang lên dưới đôi tay dường như sinh ra là để dành cho âm nhạc này.

Năm 1958, ông là một trong ba nghệ sĩ đầu tiên của Việt Nam (cùng với Quang Hải, Trần Quý) được đi học tại Liên Xô. Là người Việt Nam đầu tiên tu nghiệp tại nhạc viện Tchaikovsky, người mà lần đầu tiên cầm đũa chỉ huy còn đánh rơi nhưng thay vì phải học 7 năm thì chỉ với 5 năm, Trọng Bằng đã vượt qua tất cả các kỳ thi một cách xuất sắc và tốt nghiệp bằng đỏ duy nhất. Về nước năm 1963, Trọng Bằng trở thành nhạc trưởng đầu tiên của Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam.

GS.NSND. Trọng Bằng tâm sự, có lẽ ông là người hạnh phúc khi thường xuyên được chứng kiến những sự kiện trọng đại của đất nước và của nền âm nhạc nước nhà. Ngay trong ngày 30/4/1975, trong khúc khải hoàn ca của sự thống nhất toàn vẹn đất nước, Dàn nhạc giao hưởng Việt Nam do nhạc sĩ Trọng Bằng chỉ huy trình diễn một số tác phẩm của Việt Nam và thế giới đã làm chấn động cả Sài Gòn. Ông kể, có nhà báo Mỹ khi đó hỏi ông đầy hoài nghi: “Dàn nhạc giao hưởng này có phải người Việt Nam thật không?”. Ngay lập tức, ông trả lời: “Tất nhiên, dàn nhạc giao hưởng của chúng tôi chỉ có người Việt Nam, chứ không thuê người nước ngoài, bởi chúng tôi đều được đào tạo từ các nhạc viện chính thống, có uy tín trên thế giới”. Vị nhà báo ấy đáp lời: “Vậy thì tôi đã hiểu vì sao đất nước các ông lại chiến thắng trong cuộc chiến này!”. Cùng với dàn nhạc giao hưởng, nhạc trưởng Trọng Bằng đã làm cho người nước ngoài hiểu rõ giá trị đích thực của các nghệ sĩ Việt Nam thông qua những buổi trình tấu âm nhạc hàn lâm.

 

Đêm nhạc của GS.NSND. Trọng Bằng năm 2001 nhân kỷ niệm ông tròn 70 tuổi.

Hơn 50 năm hết mình trong lĩnh vực âm nhạc, ông có một sự nghiệp đồ sộ. Đó là hàng trăm bản khí nhạc hào hùng, hoành tráng như: “Ouliverture “Chào mừng” (năm 1986), “Chào thiên niên kỷ mới ” (năm 2000). “Tình quê hương”, “Người về đem tới niềm vui”… Đó là những bản nhạc cho các bộ phim đã đi vào lịch sử điện ảnh Việt Nam như “Ngày lễ thánh”, “Cù Chính Lan”… Hàng trăm buổi biểu diễn trong và ngoài nước cùng rất nhiều giải thưởng âm nhạc. Những đóng góp cho nền âm nhạc của NSND Trọng Bằng được ghi nhận bằng việc, ông được phong đặc cách lên NSND vào năm 1993 bằng cả sự yêu mến, kính trọng của mọi người.

Tiếp xúc với ông, ai cũng ngạc nhiên bởi sức làm việc của người nghệ sĩ đã bước vào  tuổi “thất thập cổ lai hy” này. Dù làm công việc gì: giảng dạy, biểu diễn, sáng tác…ông đều say mê hết mình. Ngoài 70 tuổi, lịch làm việc hàng ngày của ông vẫn kín đặc. Vừa làm Tổng thư ký Hội Nhạc sĩ Việt Nam, ông vẫn đang dồn hết sức để hoàn thành cuốn: “Từ điển âm nhạc”. Đó là tâm huyết của ông lúc này

Thảo Duyên
.
.