TP Hồ Chí Minh tăng tốc số hóa, tạo lực đẩy tăng trưởng hai con số

Chuyển đổi số từ thành phố đến cơ sở

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các đô thị lớn trong khu vực, TP Hồ Chí Minh không lựa chọn cách đi theo lối mòn, mà chủ động tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, đặt KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào vị trí trung tâm. Đây không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là “đòn bẩy” quan trọng để thành phố bứt phá, giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.

Theo ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở KH-CN TP Hồ Chí Minh, năm 2026 thành phố bố trí hơn 12.700 tỷ đồng cho lĩnh vực KH-CN, chiếm 4,16% tổng chi ngân sách. Đây là con số thể hiện rõ cam kết chính trị mạnh mẽ, đồng thời phù hợp với định hướng của Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Không dừng ở nguồn lực, TP Hồ Chí Minh còn nhanh chóng cụ thể hóa chủ trương bằng Kế hoạch 147/KH-UBND ngày 18/4/2026 nhằm triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Kế hoạch này đặt ra hàng loạt mục tiêu cụ thể: kinh tế số chiếm khoảng 30% GRDP, đóng góp của KH-CN và chuyển đổi số đạt 18%, phủ sóng 5G trên 95% dân số.

Những con số này không chỉ mang tính định hướng mà còn là “thước đo” để đánh giá hiệu quả triển khai. Thành phố cũng đặt mục tiêu có ít nhất 120 doanh nghiệp KH-CN, triển khai 50 nhiệm vụ khoa học cấp thành phố mỗi năm, nâng tỷ lệ ứng dụng kết quả nghiên cứu lên 45%. TP Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tối thiểu 36% doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo; 13% doanh nghiệp nhỏ và vừa hợp tác nghiên cứu – phát triển với các viện, trường.

Rõ ràng, TP Hồ Chí Minh không chỉ nói về chuyển đổi số, mà đang “đo đếm” nó bằng các chỉ tiêu cụ thể, gắn trực tiếp với tăng trưởng.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là cách tiếp cận mới của thành phố trong phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nếu trước đây, hỗ trợ khởi nghiệp chủ yếu tập trung vào số lượng doanh nghiệp, thì nay trọng tâm chuyển sang chất lượng, hiệu quả và tác động dài hạn.

TP Hồ Chí Minh được định vị là “bộ não sáng tạo” của khu vực phía Nam – nơi các ý tưởng được ươm mầm, thử nghiệm và chuyển hóa thành sản phẩm thực tiễn.

Ông Lê Văn Danh, Phó Giám đốc Sở Công thương TP Hồ Chí Minh cho rằng, công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) đang đóng vai trò như “gia tốc kế”, giúp rút ngắn khoảng cách từ ý tưởng đến thị trường. Việc ứng dụng AI ngay từ khâu thiết kế, mô phỏng không chỉ giảm chi phí, mà còn hạn chế rủi ro, tăng khả năng thương mại hóa sản phẩm. Nhà nước không can thiệp sâu vào hoạt động kinh doanh, mà đóng vai trò kiến tạo, đầu tư hạ tầng và kết nối nguồn lực.

Các mô hình tài chính mới như đầu tư tác động, “vốn kiên nhẫn” cũng đang dần hình thành, buộc startup phải thay đổi tư duy: không chỉ tạo lợi nhuận, mà còn phải chứng minh giá trị xã hội, môi trường. Đây chính là nền tảng để hệ sinh thái khởi nghiệp TP Hồ Chí Minh phát triển bền vững, đủ sức cạnh tranh với các trung tâm đổi mới sáng tạo trong khu vực.

Một điểm đáng chú ý trong chiến lược của TP Hồ Chí Minh là xác định doanh nghiệp là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Theo ông Lâm Đình Thắng, năm 2026 là năm tăng tốc, trong đó các nhiệm vụ KH-CN phải tạo ra sản phẩm cụ thể, có thể đo lường, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng hai con số.

Thành phố đang triển khai nhiều giải pháp mang tính đột phá như xây dựng sàn giao dịch công nghệ, kết nối nhu cầu doanh nghiệp với viện, trường; hình thành Trung tâm đổi mới sáng tạo tầm cỡ quốc tế; thí điểm cơ chế vay vốn bằng tài sản trí tuệ.

Đặc biệt, việc ra mắt Quỹ đầu tư mạo hiểm với vốn điều lệ 500 tỷ đồng là bước đi đáng chú ý. Trong đó, ngân sách nhà nước đóng vai trò “vốn mồi”, phần còn lại huy động từ khu vực tư nhân. Cách làm này cho thấy sự thay đổi trong tư duy quản lý: từ hỗ trợ trực tiếp sang kích hoạt thị trường, tạo điều kiện để doanh nghiệp tự phát triển.

Ngoài ra, thành phố còn đề xuất thí điểm thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu, xây dựng sandbox quản lý tài sản số, tiền số tại Trung tâm tài chính quốc tế, mở ra không gian thử nghiệm chính sách mới.

Tạo nền tảng cho tăng trưởng hai con số

Năm 2026, thành phố tiếp tục đầu tư mạnh cho hạ tầng số, mở rộng phủ sóng 5G, phát triển IoT và hệ thống camera thông minh. Đồng thời, đẩy mạnh xây dựng đô thị thông minh, hình thành kiến trúc dữ liệu mới cho siêu đô thị. Đáng chú ý, TP Hồ Chí Minh phối hợp với Bộ Công an triển khai hàng loạt dự án lớn như Trung tâm dữ liệu quốc gia, Trung tấm giám sát an toàn thông tin, sàn giao dịch dữ liệu.

Ở cấp cơ sở, nhiều mô hình mới đã được triển khai như trạm công dân số tại khu dân cư, ứng dụng sinh trắc học trong giao thông, kết nối camera an ninh với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Phát biểu tại chương trình kết nối sở ngành - Startup - nhà đầu tư do Ban Chỉ đạo về phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số TP Hồ Chí Minh tổ chức vừa qua, Đại tá Nguyễn Đình Dương, Phó Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh, năm 2026 là năm đưa Đề án 06 và Nghị quyết 57 lên tầm cao mới, với trọng tâm là hoàn thiện nền tảng dữ liệu dùng chung, bảo đảm an toàn thông tin và huy động người dân tham gia.

Điều này cho thấy chuyển đổi số không còn là câu chuyện của riêng cơ quan quản lý, mà đã lan tỏa đến từng người dân, doanh nghiệp.

TP Hồ Chí Minh đang đứng trước cơ hội lớn để trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, thách thức cũng không nhỏ, đặc biệt là khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu và thu hút dòng vốn quốc tế.

Theo các chuyên gia, yếu tố quyết định không nằm ở số lượng startup hay quy mô vốn, mà ở chất lượng quản trị, tính minh bạch và khả năng tạo ra giá trị bền vững.

Với cách tiếp cận bài bản, đồng bộ, TP Hồ Chí Minh đang từng bước biến KH-CN và chuyển đổi số thành động lực tăng trưởng thực sự, chứ không chỉ là khẩu hiệu. Những con số về đầu tư, mục tiêu cụ thể, cùng hàng loạt giải pháp triển khai cho thấy thành phố đang đi đúng hướng. Quan trọng hơn, chuyển đổi số đã thấm vào từng hoạt động quản lý, sản xuất, kinh doanh, tạo ra giá trị mới cho nền kinh tế.

Trong hành trình hướng tới tăng trưởng hai con số, KH-CN và chuyển đổi số không chỉ là công cụ, mà chính là nền tảng để TP Hồ Chí Minh bứt phá, khẳng định vị thế trung tâm kinh tế, tài chính và đổi mới sáng tạo của cả nước và khu vực.