Siết chặt “vòi bạch tuộc” của tội phạm buôn bán động vật hoang dã

Thực hiện Kế hoạch số 628 ngày 17/10/2025 giữa Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Sở NN&MT), thời gian qua, tỉnh Thanh Hóa đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, trong đó lực lượng Công an đóng vai trò nòng cốt. UBND tỉnh đã ban hành các kế hoạch cụ thể, thành lập Ban Chỉ đạo liên ngành, tăng cường sự phối hợp giữa Công an tỉnh với Sở NN&MT cùng các địa phương.

Đây là nền tảng quan trọng để huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong công tác bảo vệ động vật hoang dã. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh với nhiều hình thức phong phú như tuyên truyền lưu động, phát thanh cơ sở, mạng xã hội, tổ chức ký cam kết với các cơ sở kinh doanh, nhà hàng không buôn bán, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.

Một trong những điểm nhấn trong công tác đấu tranh với tội phạm động vật hoang dã tại Thanh Hóa là lực lượng Công an chủ động điều tra cơ bản, rà soát, xác định các “điểm nóng”, đối tượng trọng điểm. Thông qua các biện pháp nghiệp vụ, lực lượng Công an đã từng bước lập danh sách các đối tượng, hội nhóm chuyên săn bắt, bẫy, mua bán động vật hoang dã, đặc biệt là các hoạt động diễn ra trên không gian mạng. Từ đó, các kế hoạch đấu tranh được xây dựng bài bản, có trọng tâm, trọng điểm, giúp nâng cao hiệu quả phát hiện và xử lý vi phạm.

Giữa tháng 3/2026, một vụ án điển hình vừa được Công an phường Hạc Thành phát hiện, xử lý đã phần nào cho thấy tính chất tinh vi của loại tội phạm này. Trước đó, qua công tác nắm tình hình địa bàn, lực lượng Công an đã tiến hành kiểm tra một cơ sở kinh doanh vàng bạc trên phố Tống Duy Tân. Qua kiểm tra, nhiều sản phẩm nghi được chế tác từ động vật hoang dã như ngà voi, móng hổ, móng gấu, răng nanh báo… đã bị phát hiện và thu giữ.

Kết quả giám định sau đó xác định, tang vật gồm 2 móng hổ, 2 móng gấu chó, 2 răng nanh báo hoa mai cùng nhiều sản phẩm trang sức chế tác từ ngà voi, đều thuộc Nhóm IB – danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ. Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được, Công an phường Hạc Thành đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Hà Ngọc Thuấn (SN 1998) về hành vi tàng trữ, buôn bán trái phép bộ phận cơ thể động vật thuộc danh mục loài nguy cấp, quý hiếm theo quy định tại Điều 244 Bộ luật Hình sự.

Đáng chú ý, đối tượng khai nhận đã thu mua các sản phẩm từ động vật hoang dã thông qua các hội, nhóm kín trên mạng xã hội, sau đó chế tác thành trang sức để bán kiếm lời. Trước đó không lâu, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Thanh Hóa phát hiện Hoàng Đình Đạt (SN 1974, trú tại thôn 7, xã Xuân Lập, tỉnh Thanh Hóa) đang cất giữ 2 cá thể hổ đã được cấp đông cùng nhiều đồ vật, phương tiện là công cụ dùng để nấu cao.

Tại cơ quan Công an, Hoàng Đình Đạt khai báo sử dụng mạng xã hội Zalo liên hệ với Nguyễn Doãn Sơn (SN 1995, trú tại thôn 2, xã Thiệu Trung, tỉnh Thanh Hóa) mua 2 cá thể hổ đã bỏ nội tạng, tổng trọng lượng gần 400kg, với số tiền giao dịch gần 2 tỷ đồng.

Căn cứ tài liệu, chứng cứ đã thu thập, ngày 12/2/2026, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thanh Hóa ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Hoàng Đình Đạt về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm, quy định tại Khoản 1, Điều 244 Bộ luật Hình sự”. Mở rộng điều tra, Công an tỉnh Thanh Hóa tiếp tục ra Quyết định khởi tố bị can đối với Nguyễn Doãn Sơn cũng về tội danh nói trên.

Không chỉ là những vụ việc đơn lẻ, thời gian qua, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, các lực lượng chức năng đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, tổ chức hàng loạt đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm. Trong khoảng thời gian từ ngày 17/10 đến 31/12/2025, lực lượng Công an, Kiểm lâm, Kiểm ngư và các đơn vị liên quan đã phát hiện, xử lý gần 2.000 vụ vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản. Trong đó, riêng lực lượng Công an đã khởi tố 27 vụ với 28 bị can…

Những con số này không chỉ phản ánh thực trạng vi phạm còn diễn biến phức tạp mà còn cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của lực lượng chức năng, đặc biệt là lực lượng Công an, trong việc “không khoan nhượng” với các hành vi xâm hại đa dạng sinh học. Song song với công tác điều tra, xử lý hình sự, lực lượng Công an còn phối hợp xử lý hành chính hàng chục vụ việc khác, góp phần răn đe, phòng ngừa chung trong xã hội. Điểm đáng chú ý là nhiều chuyên án đã được triển khai theo hướng “đi sâu, đánh trúng”, không chỉ xử lý các đối tượng trực tiếp vi phạm mà còn mở rộng điều tra, làm rõ các đường dây, đầu mối cung cấp, tiêu thụ, từ đó triệt phá tận gốc các hành vi phạm tội.

Tại hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết Kế hoạch 628 vừa qua, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh, việc đấu tranh với các hành vi vi phạm liên quan đến động vật hoang dã phải được thực hiện một cách thực chất, không hình thức, không coi đây là phong trào. Tinh thần chỉ đạo này đã và đang được lực lượng Công an Thanh Hóa quán triệt sâu sắc trong quá trình triển khai thực hiện.

Cũng tại hội nghị trên, Thiếu tướng Tô Anh Dũng, Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa khẳng định, thời gian tới, lực lượng Công an tỉnh sẽ tiếp tục bám sát chỉ đạo của Bộ Công an, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, tập trung đấu tranh quyết liệt với các đường dây mua bán, vận chuyển động vật hoang dã. Đồng thời, lực lượng Công an sẽ phối hợp với các ngành chức năng thúc đẩy xây dựng bản đồ số về đa dạng sinh học, phục vụ công tác quản lý, dự báo, phát hiện nguy cơ xâm hại hệ sinh thái.

Cuộc chiến với tội phạm động vật hoang dã đang đòi hỏi sự kiên trì, bền bỉ và quyết liệt của cả hệ thống chính trị, trong đó lực lượng Công an giữ vai trò nòng cốt. Những kết quả đạt được tại Thanh Hóa thời gian qua đã góp phần từng bước khôi phục hệ sinh thái, bảo vệ đa dạng sinh học, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về trách nhiệm chung trong việc bảo vệ thiên nhiên. Tuy nhiên, trước những thủ đoạn ngày càng tinh vi của tội phạm, mỗi người dân cần nâng cao ý thức, không tham gia, tiếp tay cho các hành vi mua bán, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép. Bảo vệ động vật hoang dã không chỉ là bảo vệ những loài quý hiếm mà còn là bảo vệ chính môi trường sống của con người.