Lựa chọn, giữ chân và thu hút người giỏi vào CAND là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược

Đảng ủy Công an Trung ương đã ban hành Kế hoạch số 15-KH/ĐUCA (Kế hoạch) nhằm cụ thể hóa nội dung Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 281 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 71 thành các nhiệm vụ trọng tâm, đột phá phát triển giáo dục và đào tạo của lực lượng Công an nhân dân (CAND). Điều này hiện quyết tâm chính trị lớn của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an trong việc đổi mới toàn diện, nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. PV Báo CAND đã có cuộc trao đổi với Trung tướng, TS Trần Minh Lệ, Cục trưởng Cục Đào tạo về vấn đề này.

PV: Thưa Trung tướng Trần Minh Lệ, theo ông đâu là những nội dung, nhiệm vụ quan trọng được Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an xem là then chốt nhằm tạo đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trong CAND theo tinh thần Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị?

Trung tướng Trần Minh Lệ: Đảng ủy Công an Trung ương đã ban hành Kế hoạch số 15-KH/ĐUCA về thực hiện Nghị quyết số 7 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Nghị quyết số 281 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị trong lực lượng CAND gồm 8 nhóm nhiệm vụ, chia thành 33 nhiệm vụ trọng tâm và 1 Danh mục với 30 nhiệm vụ cụ thể.

Trên cương vị là cơ quan tham mưu cho Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an triển khai thực hiện Nghị quyết số 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trong CAND, chúng tôi cho rằng cả 8 nhóm nhiệm vụ đều quan trọng, cần phải được triển khai đồng bộ, liên tục. Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, chúng tôi đang tập trung nguồn lực để thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm, cụ thể.

Một là, đổi mới công tác tuyển sinh để nâng cao chất lượng đầu vào theo hướng minh bạch, chuẩn hóa quy trình, đề thi; quy định chặt chẽ về điều kiện nguồn tuyển; bám sát điều chỉnh đảm bảo phù hợp với chương trình giáo dục phổ thông mới và đẩy mạnh số hóa, ứng dụng CNTT trong tuyển sinh, đặc biệt là chuẩn bị các điều kiện để triển khai thi trên máy tính đối với Kỳ thi tuyển sinh Văn bằng 2 tuyển mới năm 2026.

Hai là hoàn thiện hệ thống ngành, chuyên ngành, nội dung, chương trình đào tạo, giáo trình, tài liệu, nhất là hệ thống dùng chung đảm bảo thống nhất và hiệu quả; chuẩn bị chu đáo các điều kiện đảm bảo để đào tạo một số ngành có tính chất quan trọng mới được Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an giao đào tạo, đóng góp cho giáo dục, đào tạo của lực lượng CAND và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của đất nước, ví dụ như công nghệ, năng lượng, bán dẫn...

Ba là quan tâm xây dựng đội ngũ nhà giáo; rà soát, hoàn thiện chính sách về tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục và chính sách tiền lương, phụ cấp, ưu đãi đặc thù, vượt trội cho nhà giáo trong CAND. Xây dựng chính sách phù hợp để huy động được người giỏi tham gia giảng dạy, huấn luyện tại các cơ sở giáo dục CAND.

Bốn là tập trung ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo. Hiện nay, chúng tôi đang phối hợp với Gtel, các học viện, trường CAND và các đơn vị chức năng gấp rút triển khai thực hiện Dự án “Xây dựng Cơ sở dữ liệu quản lý khối trường, cơ sở dữ liệu dùng chung quản lý đào tạo trong CAND”, đồng thời tiếp tục triển khai Đề án hiện đại hóa, Đề án thành phần số 5 với các mô hình phòng học lý thuyết, thực hành thông minh, trường bắn điện tử... kỳ vọng sẽ sớm đưa vào khai thác, sử dụng trong thời gian tới để góp phần đẩy mạnh chuyển đổi số công tác giáo dục, đào tạo của lực lượng CAND.

PV: Một trong những mục tiêu cụ thể được đặt ra trong Kế hoạch là đến năm 2030, 100 % cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc Bộ Công an đạt chuẩn chất lượng theo quy định. Để đạt được các mục tiêu trên, cần những giải pháp nào, thưa Trung tướng?

Trung tướng Trần Minh Lệ: Để đạt được mục tiêu đến năm 2030, 100% cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc Bộ Công an đạt chuẩn, cần đồng bộ nhiều giải pháp từ góc độ của cơ quan quản lý cấp Bộ cho đến vai trò của các học viện, trường CAND và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong CAND.

Trong đó, ở góc độ của cơ quan quản lý cấp Bộ, Bộ Công an sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành liên quan trong việc nghiên cứu, chuẩn hóa các quy trình triển khai các mặt công tác kiểm định chất lượng giáo dục phù hợp với đặc thù của công tác giáo dục, đào tạo trong CAND; chú trọng hơn vào khâu kiểm tra, giám sát các hoạt động cải tiến chất lượng giáo dục sau kiểm định; hoàn thiện hệ thống tổ chức bộ máy phụ trách lĩnh vực quản lý chất lượng giáo dục trong CAND từ cơ quan quản lý cấp Bộ đến các đơn vị trực thuộc các cơ sở giáo dục, đào tạo trong CAND; tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn đảm bảo đủ về nhân lực phụ trách và triển khai các mặt công tác kiểm định và bảo đảm chất lượng giáo dục. Đồng thời, tiếp tục tham mưu lãnh đạo Bộ có văn bản đề xuất với Bộ GD&ĐT, Bộ Tài chính và các cơ quan chức năng để sớm thống nhất các cơ chế đặc thù và có văn bản quy định hướng dẫn nội dung chi, mức chi cho hoạt động kiểm định chất lượng giáo dục.

Đối với các học viện, trường CAND, cần tăng cường sự lãnh đạo sát sao, quyết liệt và cam kết của lãnh đạo cơ sở giáo dục trong việc thực hiện Chuẩn thông qua tham mưu, đề xuất của hệ thống bảo đảm chất lượng bên trong, hội đồng đảm bảo chất lượng nhà trường; bám sát quy định về Chuẩn cơ sở giáo dục đại học để xây dựng Kế hoạch, xác định nhiệm vụ và lộ trình cụ thể để đáp ứng và phấn đấu vượt Chuẩn. Cùng với đó, hoàn thiện mô hình tổ chức, nhân sự và cơ chế quản trị của nhà trường theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu lực, hiệu quả; phát triển đội ngũ giảng viên, nhà nghiên cứu, cán bộ quản lý giáo dục đáp ứng yêu cầu về năng lực, trình độ, phẩm chất; nâng cao năng lực nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, khuyến khích đổi mới sáng tạo, thành lập và phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh, nhóm nghiên cứu trọng điểm, chú trọng năng lực công bố quốc tế.

Đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong CAND, Bộ trưởng Bộ Công an ban hành Quyết định số 3122/QĐ-BCA phê duyệt Đề án “Nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo trong CAND đến năm 2030 đáp ứng mục tiêu xây dựng lực lượng CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”; trong đó xác định mục tiêu đến năm 2025, “phấn đấu 100% cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc Bộ Công an đạt chuẩn quốc gia”, cao hơn 20% so với mục tiêu đến năm 2030 “ít nhất 80% cơ sở giáo dục nghề nghiệp đạt chuẩn quốc gia” tại Nghị quyết số 71 của Ban Chấp hành Trung ương về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Điều này thể hiện quyết tâm chính trị cao của Bộ Công an trong việc phát triển đột phá đối với giáo dục nghề nghiệp góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công an trong giai đoạn tiếp theo. Đây không chỉ là mục tiêu mang tính số lượng mà còn nhấn mạnh đến việc chuẩn hoá toàn diện các điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo.

PV: Một trong những nhiệm vụ trọng tâm mà Đảng ủy Công an Trung ương đặt ra trong Kế hoạch là đổi mới mạnh mẽ thể chế, tạo cơ chế chính sách đặc thù, vượt trội cho phát triển giáo dục và đào tạo trong CAND, trong đó có chính sách thu hút nhân tài vào CAND. Theo ông, cần những giải pháp đột phá nào để giữ chân và thu hút người giỏi vào CAND?

Trung tướng Trần Minh Lệ: Để thu hút được người giỏi vào CAND cần những giải pháp thống nhất, đồng bộ từ công tác tuyển sinh đến tuyển dụng, sử dụng, thu hút và đãi ngộ cán bộ.

Trong đó, đối với các giải pháp đột phá để thu hút người giỏi vào CAND thông qua công tác tuyển sinh, Cục Đào tạo đã tham mưu lãnh đạo Bộ Công an tiếp tục phát huy kết quả đạt được trong đổi mới công tác tuyển sinh theo hướng đánh giá toàn diện năng lực, kết hợp kết quả học tập với Bài thi đánh giá riêng của Bộ Công an, từng bước bổ sung các tiêu chí về tư duy, năng lực số, ngoại ngữ và phẩm chất cá nhân, bảo đảm lựa chọn đúng người, đúng yêu cầu và mục tiêu đào tạo; tham mưu mở rộng và đa dạng hóa nguồn tuyển chất lượng cao. Ngoài tuyển sinh từ học sinh phổ thông, đã định hướng cơ chế thu hút sinh viên giỏi, người có trình độ đại học trở lên trong Kỳ thi tuyển sinh văn bằng 2 tuyển mới, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ để đáp ứng yêu cầu đặt ra tại Nghị quyết số 57 về đột phá khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thúc đẩy hợp tác đào tạo quốc tế, có định hướng, từng bước hình thành nguồn tuyển chất lượng cao từ học sinh giỏi, học sinh có năng khiếu nổi trội về công nghệ, ngoại ngữ; đồng thời xây dựng lộ trình lựa chọn, bồi dưỡng và cử học viên đi đào tạo ở nước ngoài đối với các trường hợp đáp ứng yêu cầu nhằm phục vụ các lĩnh vực mũi nhọn của lực lượng CAND; chủ động tham mưu đề xuất chính sách ưu tiên và cơ chế đào tạo đối với nhưng người có tài năng ngay từ đầu vào, gắn chặt công tác tuyển sinh với lộ trình đào tạo, chương trình đào tạo, quy hoạch, bố trí và sử dụng cán bộ hợp lý; qua đó tạo dựng niềm tin, động lực và điều kiện phát triển để khuyến khích người giỏi yên tâm cống hiến, gắn bó lâu dài trong lực lượng CAND. Với cách tiếp cận này, tuyển sinh không chỉ là khâu lựa chọn mà là khâu tạo nguồn nhân tài, góp phần giữ chân và phát triển người giỏi trong CAND.

Bên cạnh đó, giữ chân và thu hút người giỏi làm nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục ở các học viện, trường CAND cũng là vấn đề rất quan trọng và có ý nghĩa chiến lược để đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo trong CAND, từ đó đào tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Để tạo đột phá trong việc giữ chân và thu hút người giỏi, trong thời gian tới, cần tập trung vào một số giải pháp gồm: Xây dựng văn hóa lãnh đạo trong phát hiện nhân tố mới, dám giao nhiệm vụ, dám bảo vệ và coi trọng nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục có năng lực, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới hay nói cách khác là cần xây dựng văn hóa trọng dụng nhân tài ở các học viện, trường CAND. Đây chính là thực hiện giải pháp đổi mới mạnh mẽ tư duy trong lãnh đạo, chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển tại Kế hoạch số 15 của Đảng ủy Công an Trung ương.

Cùng với đó, cần có chế độ chính sách đãi ngộ đủ sức hấp dẫn và mang tính phân hóa cao. Chính sách ở đây không chỉ là tiền lương mà phải là tổng thể các điều kiện bảo đảm gồm: Phụ cấp đặc thù, chế độ ưu tiên về nhà ở công vụ, điều kiện, trang thiết bị phục vụ làm việc, nghiên cứu hiện đại, cơ hội phát triển, chế độ tôn vinh và khen thưởng theo hiệu quả công việc. Ngoài ra, cũng cần xây dựng mối quan hệ chặt chẽ giữa các học viện, trường CAND với Công an các đơn vị địa phương, hay nói cách khác là phải gắn chặt công tác đào tạo, bồi dưỡng của nhà trường với thực tiễn công tác chiến đấu, xây dựng lực lượng CAND để tăng sức hút nghề nghiệp; xây dựng cơ chế linh hoạt và riêng biệt để thu hút, tuyển chọn nhân tài từ trong và ngoài lực lượng CAND làm nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục ở các học viện, trường CAND.

PV: Điểm đột phá của Kế hoạch là không chỉ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho lực lượng CAND mà còn hướng tới đào tạo tài năng, phát triển nguồn nhân lực của đất nước, nhất là các lĩnh vực công nghiệp bán dẫn, viễn thông, công nghệ thông tin, an toàn mạng, dữ liệu. Theo ông, các cơ sở đào tạo trong CAND cần chuẩn bị những điều kiện gì để có thể gánh vác tốt sứ mệnh này?

Trung tướng Trần Minh Lệ: Thời gian qua, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 57 về đột phá khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Để thực hiện Nghị quyết 57, bên cạnh việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành, lực lượng Công an còn phải tham gia đào tạo nhân lực trong lĩnh vực công nghiệp bán dẫn, viễn thông, công nghệ thông tin, an toàn mạng, dữ liệu cho đất nước.

Xác định rõ nguyên tắc muốn đào tạo được nhân tài thì phải tuyển chọn được nhân tài, Cục Đào tạo đã chủ động tham mưu để các học viện, trường CAND chuẩn bị đầy đủ điều kiện từ khâu đầu vào đến quá trình đào tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển của lực lượng và của đất nước trong giai đoạn mới với nhiều giải pháp trọng tâm, trong đó lấy tuyển sinh làm điểm khởi đầu. Trong đó, đặc biệt nhấn mạnh việc các học viện, trường CAND cần xây dựng chiến lược tuyển sinh gắn với định hướng đào tạo ngành mũi nhọn, tập trung thu hút thí sinh có năng lực trong các lĩnh vực như công nghệ thông tin, an ninh mạng, dữ liệu, viễn thông; hoàn thiện hệ thống công cụ tuyển sinh hiện đại, bao gồm bài thi đánh giá chuẩn hóa, ngân hàng câu hỏi chất lượng cao, từng bước tiếp cận chuẩn quốc gia, quốc tế.

Cùng với đó, tiếp tục bổ sung các ngành, chuyên ngành đào tạo, phù hợp với yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ và bảo đảm an ninh quốc gia trong tình hình mới, ưu tiên các ngành liên quan đến trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, an ninh mạng, công nghệ số, công nghệ bán dẫn, góp phần đào tạo nguồn nhân lực không chỉ cho CAND mà còn cho đất nước.

PV: Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng như hiện nay, chúng ta cần thúc đẩy hợp tác với các cơ sở đào tạo trong nước và quốc tế theo hướng nào để vừa tận dụng được tối đa các nguồn lực cho phát triển mà vẫn giữ được những đặc thù vốn có của lực lượng CAND, thưa Trung tướng?

Trung tướng Trần Minh Lệ: Yêu cầu xây dựng lực lượng Công an thực sự trong sạch, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đủ năng lực làm việc trong môi trường quốc tế đang đòi hỏi công tác hợp tác quốc tế về giáo dục trong CAND cần đổi mới nhằm khai thác có hiệu quả các nguồn lực cho phát triển mà vẫn giữ được những đặc thù của ngành.

Để thực hiện nhiệm vụ này, Cục Đào tạo đã báo cáo lãnh đạo Bộ thúc đẩy việc hợp tác với các cơ sở đào tạo trong nước và quốc tế theo một số định hướng lớn như khuyến khích các cơ sở đào tạo CAND ký kết các thoả thuận hợp tác với các cơ sở đào tạo trong và ngoài nước; tích cực tham gia các diễn đàn, hiệp hội của các cơ sở giáo dục trong và ngoài nước. Cùng với đó, đẩy mạnh việc triển khai các chương trình trao đổi sinh viên với các cơ sở đào tạo trong và ngoài nước thông qua các chương trình học kỳ quốc tế; chương trình cử học viên tham gia các khoá tập huấn ngắn hạn nhằm tạo cơ hội cho sinh viên Công an có điều kiện tiếp xúc với môi trường học thuật và làm việc quốc tế; khuyến khích thúc đẩy việc trao đổi giảng viên giữa các cơ sở đào tạo.

Trong thời gian tới, Cục Đào tạo sẽ báo cáo lãnh đạo Bộ Công an triển khai các giải pháp quyết liệt để nâng cao năng lực hợp tác quốc tế của đội ngũ cán bộ, giáo viên và học viên các trường, đặc biệt là thực hiện Đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong các trường CAND; nghiên cứu xây dựng cơ chế, chính sách đột phá để thu hút, sử dụng chuyên gia, nhà khoa học nước ngoài và người Việt Nam ở nước ngoài về giảng dạy, nghiên cứu tại các cơ sở đào tạo trong CAND; tiếp nhận học viên nước ngoài đến học tập tại các cơ sở đào tạo của CAND.

* Xin trân trọng cảm ơn Trung tướng về cuộc trò chuyện này!