Cộng tác viên có phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc không?
Hỏi: Tôi là trình dược viên, hiện tại đang ký hợp đồng cộng tác viên kinh doanh thuốc với một công ty dược phẩm. Xin hỏi tôi có thuộc trường hợp đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc không? (Phạm Thị Hằng, phường Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh)
Trả lời: Luật sư Nguyễn Thị Hảo – Trưởng Văn phòng Luật sư Hảo Anh, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội cho biết: Do bạn không trình bày rõ nội dung công việc trong hợp đồng và các điều khoản quy định về tiền lương/thù lao, thời giờ làm việc, sự quản lý của doanh nghiệp đối với cộng tác viên kinh doanh nên có hai trường hợp như sau:
Trường hợp 1: Hợp đồng cộng tác viên có nội dung như hợp đồng lao động. Theo Điều 13 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định: “1. Hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động.
Trường hợp hai bên thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì được coi là hợp đồng lao động”.
Như vậy, nếu hợp đồng cộng tác viên của bạn bao gồm các nội dung theo quy định tại khoản 1 Điều 13 Bộ luật Lao động năm 2019 thì dù tên gọi là hợp đồng cộng tác viên nhưng về bản chất đây là hợp đồng lao động và quan hệ giữa bạn với công ty dược phẩm là quan hệ lao động.
Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 thì trường hợp này là đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc: “1. Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm: a) Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên, kể cả trường hợp người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên”.
Trường hợp 2: Hợp đồng cộng tác viên không có nội dung như hợp đồng lao động. Nếu trong hợp đồng cộng tác viên chỉ có điều khoản thỏa thuận về kết quả công việc, nhận thù lao khi hoàn thành công việc, không có điều khoản về việc làm có trả tiền công, tiền lương, về sự quản lý, điều hành trực tiếp của doanh nghiệp thì không phải hợp đồng lao động.Trong trường hợp này, hợp đồng cộng tác viên được coi là hợp đồng dịch vụ và mối quan hệ giữa bạn và công ty dược phẩm là mối quan hệ dân sự, chịu sự điều chỉnh của pháp luật dân sự.
Theo quy định tại Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 thì đây không phải là đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Vì vậy, bạn cần căn cứ nội dung cụ thể của hợp đồng để xác định mình có thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 hay không.

Vì sao khó xử lý hình sự hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp
Tăng quyền lợi nếu bảo lưu thời gian tham gia bảo hiểm xã hội để hưởng chế độ hưu trí