Khoa học & Văn Minh

Những ngày lang thang trên “Nóc nhà thế giới” Tin ngày: 10/01/2021 09:23

Nằm trên độ cao trung bình 4.900 mét so với mực nước biển giữa dãy núi Himalaya, cao nguyên Tây Tạng là nỗi ám ảnh của giới du lịch toàn cầu, là vùng đất huyền bí đẹp mê hồn với những cảnh quan hùng vĩ, hồ màu xanh ngọc lam, hàng vạn tu viện Phật giáo và một văn hóa đặc trưng.

Napoleon sai lầm hay sáng suốt khi bán Louisiana? Tin ngày: 17/01/2021 14:09

Đừng nhầm lẫn với bang Louisiana trong lãnh thổ Hợp chúng quốc Hoa Kỳ hiện tại. Phần đất mang tên Louisiana mà Hoàng đế Napoleon Bonaparte của nước Pháp bán cho chính phủ Mỹ năm 1803 ấy là cả một dải lãnh thổ rộng lớn, bao gồm đến 15 tiểu bang Mỹ cùng 2 tỉnh của Canada trên bản đồ hiện đại.

Có một nghĩa vụ thiêng liêng duy trì sự bất tử của tri thức Tin ngày: 17/01/2021 11:58

Trong tiếng Anh thế kỷ 15, dịch thuật - translation - mang một ý nghĩa thiêng liêng khác: sự di dời thánh thể hoặc thánh tích của một vị thánh đến một nơi khác. Các học giả Anh trước và trong giai đoạn Phục hưng đã coi dịch thuật từ tiếng Pháp và Latin sang tiếng Anh như một nghĩa vụ thiêng mà thông qua đó họ tác động thay đổi tới tư duy chính trị, hệ thống ngôn ngữ và tri thức xã hội.

Cảnh báo đột quỵ ở người trẻ Tin ngày: 16/01/2021 20:50

Sau sự ra đi của danh hài Chí Tài vì đột quỵ não, căn bệnh này mới được người dân đặc biệt quan tâm, cho dù nó là căn bệnh nguy hiểm và rất phổ biến ở Việt Nam. Nhiều thống kê cho thấy, mỗi năm chúng ta có thêm khoảng 200.000 người mắc mới. Đáng chú ý là trong số những bệnh nhân đột quỵ não, số người dưới 40 tuổi chiếm tỉ lệ khá cao, dù lâu nay, đột quỵ tưởng là câu chuyện riêng của người già.

Sau Julius Caesa là gì? Tin ngày: 16/01/2021 13:40

Khi Julius Caesar bị đâm ngã gục bên cạnh nhà hát Pompey bởi một nhóm Nguyên lão La Mã - những người tự xưng là Người giải thoát (Libertatores), Cộng hòa La Mã tưởng như đã được cứu thoát khỏi bóng đen của chế độ độc tài. Tuy nhiên, thực tế sau đó diễn ra không hề giống như các Liberatores trông đợi.

Ngoại tình chưa phải dấu chấm hết! Tin ngày: 03/01/2021 14:45

Với không ít người trong xã hội hiện nay, ngoại tình như một cơ hội theo đuổi những ước mơ từ lâu đã ngủ quên, cảm thấy mình sống lại lần nữa, tìm thấy một người thực sự hiểu mình. Nhưng chắc chắn là khi chúng vỡ lở thì sau đó là đau đớn, tan vỡ mối quan hệ, hủy hoại các gia đình và rất nhiều các hành vi bạo lực do ghen tuông.

Não… đàn hồi như dây thun Tin ngày: 02/01/2021 12:50

Não bộ luôn kích thích trí tò mò của bất kỳ ai, không chỉ bởi cấu trúc phức tạp. Vô số những khả năng độc đáo của não bộ, ẩn mình trong hàng tỷ tế bào thần kinh, đã và đang tạo nên “cơn sốt” giải mã suốt nhiều thế kỷ qua.

Kim Ki-duk: Sinh ra từ cái ác xứ Hàn Tin ngày: 01/01/2021 10:55

Kim Ki-duk là ai? Một quái kiệt điện ảnh? Một tay đồ tể với trí tưởng tượng bệnh hoạn? Một nhà tâm thần học giải phẫu bản tính con người? Một nhà nghiên cứu tôn giáo với tinh thần punk rock? Một trong những đạo diễn hiếm hoi từng giành giải thưởng tại cả ba Liên hoan phim danh giá nhất châu Âu là Cannes, Berlin và Venice? Một Phật tử nổi loạn? Một tên tội phạm tình dục?

Hong Kong thuở ấy Tin ngày: 31/12/2020 09:44

Ngay từ thời nhà Tần, Hong Kong đã thuộc về Trung Quốc. Song, có thể nói không ngoa, 156 năm được xem là một phần của Vương quốc Liên hiệp Anh mới là quãng thời gian định hình Hong Kong sắc nét và rõ ràng như hiện tại, nhiều hơn tất cả những gì các triều đại phong kiến Trung Quốc đã làm cho khu vực duyên hải bé nhỏ và hẻo lánh phía nam lục địa Trung Hoa đó suốt cả 2.000 năm.

Bức tranh vô thường Tin ngày: 26/12/2020 14:45

Các nhà sư của tu viện Namgyal ở Ấn Độ tham gia vào một nghi lễ thiêng liêng với một mạn-đà-la (mandala, một vòng tròn có nhiều hình vẽ, biểu thị cho vũ trụ dưới cái nhìn của một người giác ngộ) tạo bằng cát. Với kích thước lớn hơn 3 mét, mỗi mạn-đà-la như thế đòi hỏi vài tuần làm việc chăm chỉ: các nhà sư sẽ phải tỉ mỉ rải cát thành hình, theo các vết phấn vạch trước, và rồi các hình vẽ cổ từ từ hình thành.

Thiên tài trong gene: Sức bền hay sức mạnh? Tin ngày: 26/12/2020 09:42

Hơn 50 năm qua, giới khoa học vẫn không ngừng miệt mài tiến hành nhiều thử nghiệm để tìm thấy nhân tài thể thao trong số gần 8 tỷ người trên Trái Đất. Họ cho rằng gene nắm giữ chìa khoá mở ra cánh cửa thể chất siêu phàm của loài người. Từ đây, khái niệm hồ sơ ADN ra đời, trở thành tham vọng hướng đến những thế hệ vận động viên xuất chúng, được huấn luyện và đào tạo ngay từ khi còn rất nhỏ, nhằm “đánh thức” tiềm năng hãy còn ngủ vùi trong hệ gene.

Khoa học bắt sóng cảm xúc Tin ngày: 25/12/2020 09:48

Theo một thống kê của trường kinh doanh Harvard, 90% quyết định mua sắm thường đến từ tiềm thức của con người. Trong khi đó, giới khoa học thần kinh cực kỳ thích thú với phát hiện khu vực não bộ chi phối cảm xúc và tư duy lập luận luôn gắn liền với việc một người có chịu… mở hầu bao hay không. Những nghiên cứu kiểu này làm nảy sinh nhiều ý tưởng độc đáo, trong đó phải kể đến “neuromarketing” - Sự kết hợp giữa khoa học thần kinh, nghệ thuật tiếp thị cảm xúc và công nghệ.

Đối thoại giữa các giả thuyết: Một cách giáo dục lịch sử Tin ngày: 16/12/2020 12:02

Quan điểm về giáo dục lịch sử trước nay thường là chú trọng về việc học thuộc các nhân danh, địa danh, các mốc thời gian, các sự kiện lịch sử,... nhằm mục đích cung cấp các tri thức nền tảng về lịch sử Việt Nam và hướng đến hun đúc tình yêu quê hương, đất nước.

Lịch sử câm lặng của sảy thai Tin ngày: 15/12/2020 08:00

Bức “Bệnh viện Henry Ford” (1932), một trong các bức tranh tự họa của danh họa Frida Kahlo về trải nghiệm sảy thai nhiều lần và tình trạng không thể sinh nở của bà. Kahlo ám ảnh với sự mong manh, vụn vỡ của cơ thể chính mình.

Verdun - Khi chiến thắng cũng chính là thất bại Tin ngày: 13/12/2020 10:30

Ngày 19-12-1916, tất cả mọi tiếng súng câm bặt, chỉ còn những thây người nằm la liệt trên những bãi chiến trường quanh Verdun-sur-Meuse (nằm ở vùng Đông Bắc Pháp).

Friedrich II – Hoàng thượng "vô ưu" Tin ngày: 12/12/2020 12:00

"Sanssouci" là tên một cung điện mùa hè, nằm tại Postdam, gần Berlin. Trong tiếng Pháp, "sanssouci" có nghĩa là "thoát khỏi sự phiền muộn" (mà các học giả tiền bối dịch thoát sang Hán - Việt là "Vô Ưu").

Chứng muộn phiền ám ảnh người chuyển giới Tin ngày: 11/12/2020 15:08

Những năm tháng tiểu học, khi các bạn trong lớp nói về ước mơ muốn trở thành siêu nhân, bác sĩ, hay thầy giáo, thì An, người đang làm trong lĩnh vực thiết kế, chỉ thầm khao khát trở thành... con gái.

Sự thăng giáng của các website, blog văn chương Tin ngày: 03/12/2020 10:28

Nếu phải chỉ ra một sự thay đổi lớn lao và có ý nghĩa quan trọng trong cách vận hành của đời sống văn chương nghệ thuật Việt Nam hai thập niên qua thì chắc chắn, theo tôi, cần kể đến sự ra đời, gây chú ý và ảnh hưởng mạnh mẽ của các website, blog văn chương.

Tự do hay tất định Tin ngày: 01/12/2020 13:40

Tựa sách “Khoa học của sinh mệnh” ví con người như một cỗ máy vi diệu, lấy mọi thông tin từ ngoài đời để xử lý cặn kẽ trên não bộ, từ đó dẫn truyền xung thần kinh đến các giác quan, dần hình thành hành vi và tích lũy hành vi theo thời gian.

Cần cù như não bộ Tin ngày: 30/11/2020 12:44

Sự bí ẩn của não bộ khiến hàng trăm giả thuyết ra đời, với mọi diễn giải cùng lý lẽ đều có vẻ đáng tin cậy. Thế nhưng, giới khoa học chưa bao giờ đặt niềm tin tuyệt đối vào những mơ hồ kiểu này, cho đến khi bằng chứng xác thực nhất được tìm thấy và kiểm chứng. Họ hoài nghi về ý nghĩ “thuận não trái hay phải”, năng lực “cắt-dán” của các tế bào thần kinh, và trăn trở với câu hỏi về phương pháp học tập tối ưu nhất cho từng cá nhân dựa trên nghiên cứu về não.