Khoa học & Văn Minh

Chuyến tàu Shinkansen và hành trình thay đổi thế giới Tin ngày: 12/01/2020 08:55

Những con tàu Shinkansen cứ mạnh mẽ tiến về phía trước, hối hả đến mức không đủ sức chứa cho bất cứ sự chậm chạp bải hoải nào. Những con tàu ngược chiều hun hút ấy, trong nhiều thập niên qua, đã âm thầm nhưng ngạo nghễ thay đổi cái nhìn của lịch sử về tốc độ, buộc thế giới phải vận hành những nhịp nhanh hơn.

Từ thần quyền đến thuật toán: Ai đang kiểm soát chúng ta? Tin ngày: 23/01/2020 19:00

Lịch sử quyền lực loài người nhìn theo trục dọc là một quá trình vận động từ thần quyền, thế quyền đến dân quyền. Nhưng, những năm đầu tiên của thế kỷ 21 có thể sẽ là sự khởi đầu cho một mẫu quyền lực thứ 4, khác hẳn về chất so với 3 mẫu quyền lực đầu tiên: quyền lực của thuật toán.

Những cái bẫy của dự đoán tương lai Tin ngày: 14/01/2020 08:24

Hai thập niên đầu tiên của thế kỷ 21 đã đi đến hồi kết. Nếu như thế kỷ 20 xoay quanh các câu chuyện của chủ nghĩa phát xít, chủ nghĩa cộng sản và các phong trào giải phóng dân tộc thì thế kỷ 21, cho đến thời điểm này, là câu chuyện của những loại “người” mới, những trí tuệ nhân tạo và những siêu nhân, của những bước tiến vượt bậc về mặt công nghệ....

Ứng phó với ngày mai Tin ngày: 13/01/2020 21:17

Kenneth Boulding, nhà kinh tế học trứ danh người Anh, đã khái quát cảm giác ngỡ ngàng ấy: "Thế giới ngày nay khác xa với thế giới lúc tôi mới sinh cũng như khác với thế giới thời Julius Caesar. Quá nhiều việc xảy ra từ khi tôi sinh ra đến bây giờ cũng bằng những gì đã xảy ra trong toàn bộ thời gian dài trước khi tôi sinh ra"...

Khi vũ trụ của chúng ta ngập rác Tin ngày: 11/01/2020 14:24

Từ lâu nay, cuộc đua khám phá không gian của nhân loại đã tạo nên một vấn đề nan giải mới: rác thải vũ trụ. Hàng triệu mảnh vụn với đủ loại kích thước đang trôi dạt trên quỹ đạo, không chỉ đe dọa quá trình hoạt động của các vệ tinh, mà còn ảnh hưởng đến chiến lược phòng thủ không gian của nhiều quốc gia.

Bom, áo giáp và mây Tin ngày: 11/01/2020 09:29

Trái Đất đang... sốt, và điều này đe dọa trực tiếp đến cuộc sống của con người. Biến đổi khí hậu, cùng với hiện tượng nóng lên toàn cầu và ô nhiễm, khiến giới khoa học phải lao vào một cuộc chiến đầy cam go để tìm cách hạ nhiệt cho địa cầu thông qua những kế hoạch lâu dài.

Neville Chamberlain: Người nuôi lớn một con quái vật Tin ngày: 09/01/2020 16:49

"Con quái vật" ấy là những tham vọng điên khùng và vô tận của Adolf Hitler - kẻ dẫn dắt nước Đức Quốc xã. Còn người nuôi lớn nó, không ai khác, chính là người mà lẽ ra phải khiến con quái vật đó sợ hãi nhất - Thủ tướng Đế quốc Anh.

Chữ quốc ngữ: Cơ hội ngẫu nhiên hay lựa chọn tất yếu? Tin ngày: 09/01/2020 12:12

Dân tộc Việt Nam từng có chữ Nôm, biểu tượng của sự sáng tạo đặt trong tương quan so sánh với chữ Hán. Và cũng đã có lúc, chữ Nôm được coi là quốc ngữ. Vậy tại sao cuối cùng nó lại phải nhường trận địa và vai trò lịch sử cho chữ quốc ngữ? Đấy là một câu chuyện dài, cần phải được nhìn nhận trong những vận động vừa tương đồng vừa khác biệt của những vùng văn hóa chữ Hán cổ truyền.

Byzance sụp đổ: Khi vận mệnh nằm trong tay kẻ khác Tin ngày: 08/01/2020 20:20

Ngày 29-5-1453, quân Thổ Nhĩ Kỳ tràn vào kinh thành Constantinople. Đế quốc Đông La Mã (Byzance) chính thức cáo chung, sau 1123 năm hiện hữu.

Cuộc chiến nước trên dòng “sông mẹ” Tin ngày: 22/12/2019 10:08

Nguy cơ xung đột và chiến tranh vì nguồn nước ngày càng rõ ràng, đặc biệt ở các khu vực chung một dòng sông. Căng thẳng hiện đang lên cao ở châu Phi khi giới chức Ethiopia và Ai Cập đang tranh luận gay gắt về các biện pháp giải quyết bất đồng liên quan đến dự án đập thủy điện Đại Phục hưng của Ethiopia trên nhánh sông Nile Xanh (một trong hai phụ lưu chính của sông Nile).

Và phép màu không bao giờ xuất hiện Tin ngày: 19/12/2019 14:21

Khi cả thế giới hiện đại chú mục vào những diễn biến tại Hong Kong (và trở nên chia rẽ bởi những gì mà giới sinh viên Hong Kong thực hiện), có lẽ ít người biết rằng hơn 800 năm trước, cũng đã từng có hàng nghìn đứa trẻ trở thành vật tế thần cho những tham vọng của "người lớn". Điều đó xảy ra trong cái gọi là "Cuộc Thập tự chinh của những đứa trẻ".

Vũ khí siêu thanh: Cuộc đua nóng dần Tin ngày: 19/12/2019 09:38

Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh ngày càng nóng khi Nga hiện đã và đang đầu tư hàng tỷ USD cho các tên lửa có tốc độ “không thể bắt kịp”, còn Trung Quốc âm thầm phát triển các chiến lược siêu thanh ở châu Á.

Giải Nobel nhuốm máu Tin ngày: 18/12/2019 11:13

Chẳng mấy khi việc tuyên bố trao một giải Nobel truyền thống nào đó gây ra những tranh cãi dữ dội. Giới nghiên cứu khoa học không thích ầm ĩ. Họ thường chú tâm vào công việc của mình hơn là để ý đến các danh hiệu.

Tại sao cần một cái nhìn đa tuyến? Tin ngày: 16/12/2019 14:45

Một xã hội dân chủ là một xã hội mà con người có quyền bày tỏ ý kiến, trong đó có cả quyền phản đối, miễn là phản đối một cách có văn hóa và trên tinh thầnh xây dựng. Đọc kỹ bản kiến nghị của 11 trí thức phản đối việc đặt tên đường, chúng ta thấy xét ở góc độ văn phạm, nó là một bản kiến nghị có văn hóa...

Nỗi sợ phải sống Tin ngày: 09/12/2019 18:56

Có lẽ hầu hết chúng ta đều đã biết đến nỗi sợ chết và luôn tìm cách giải quyết nó. Nhưng còn nỗi sợ phải sống thì sao?

Khi thuốc không chỉ là... thuốc Tin ngày: 09/12/2019 15:17

Hiện nay, sự phát triển khoa học công nghệ đem lại nhiều đột phá, giúp giới khoa học nghiên cứu phát triển một số viên thuốc hoàn toàn mới, vượt xa khỏi sự tưởng tượng của bất cứ ai.

Khi điện ảnh chịu thua đồng tiền Tin ngày: 30/11/2019 10:36

10 năm, 23 bộ phim, doanh thu hơn 22 tỉ USD, vũ trụ điện ảnh Marvel với những siêu anh hùng là một hiện tượng văn hóa độc nhất vô nhị trong thập niên thứ hai của thế kỷ 21.

Thành phố sân bay: Tiềm năng rộng mở Tin ngày: 30/11/2019 08:25

Trước đây, các sân bay thường được xây dựng ở những khu vực xa trung tâm thành phố, chỉ đơn giản là nơi hành khách hoàn thiện các thủ tục hàng không, cũng như dành cho quá trình cất và hạ cánh của máy bay.

Sở hữu vật, hay vật sở hữu? Tin ngày: 24/11/2019 11:13

Vào năm 1859, có 450 hành khách đã mãi mãi nằm lại biển sâu sau khi con tàu chở vàng Royal Charter từ Úc về Anh chìm ở ngoài khơi biển Bắc xứ Wales do sự cố. Điều làm tấn thảm kịch trở nên đáng chú ý hơn rất nhiều thảm họa hàng hải khác là lý do khiến nhiều người chìm nhanh hơn khi con tàu gặp nạn: hông họ quá nặng vì đeo những bọc vàng.

Cuộc Thập tự chinh thứ hai: Chia rẽ là tự sát Tin ngày: 20/11/2019 21:34

Năm 1099, cuộc Thập tự chinh đầu tiên kết thúc, khi Thập tự quân tiến vào Jerusalem, tàn sát những cư dân Hồi giáo và Do Thái bản xứ, đồng thời thiết lập các vương quốc Thiên Chúa giáo đầu tiên ở Đất Thánh.