Số là, trong chuyên đề ANTG GT của tháng 6 này đã đăng một bài viết của phóng viên chúng tôi ghi lại những cảm xúc từ câu chuyện "trên bàn nhậu" của nhà văn Nguyễn Quang Sáng trong lần tác giả của "Chiếc lược ngà" ra Bắc mới đây nhất. Trong bài viết đó có những thông tin nhạy cảm liên quan tới nghệ sĩ Kim Chi, khiến gia đình chị và bạn bè thân thiết vô cùng bức xúc.
Thế nhưng, khi gọi điện cho tôi, chị đã rất nhẹ nhàng nói rằng, chị, một người phụ nữ nghệ sĩ vốn có ấn tượng rất tốt về thơ tôi và những bài báo tôi viết, chỉ muốn gặp tôi để làm nhẹ lòng hơn. Với tâm trạng của người có lỗi vì dù gì thì tôi cũng phải chịu trách nhiệm về những bài viết trên ấn phẩm đã được Tổng biên tập Hữu Ước giao cho thực hiện, tôi đã tìm tới tư gia của nghệ sĩ Kim Chi, nơi chị đang sống cùng người chồng mà chị rất yêu quý và tôn trọng.
Và phải thú nhận rằng, tôi đã có được những phút giây rất cảm động khi nghe chị trải lòng về những nóng lạnh buồn vui trong cuộc đời nghệ sĩ. Hình như có một sức hấp dẫn diệu kỳ gì đó vẫn luôn ẩn chứa trong người nữ nghệ sĩ đã quá nhiều năm sống và làm việc trên cõi thế này khiến ai gặp chị cũng đều cảm thấy mình như bị quyến rũ, một cách "kính nhi viễn chi" thôi nhưng không phải vì thế mà không mạnh mẽ và xao xuyến… Ít người lưu giữ được một cách nhìn nhân hậu và cân đối về cuộc đời này như chị dẫu đã phải trải qua bao nhiêu thử thách và mất mát.
Hồng Thanh Quang: Với ngay cả thế hệ khán giả Việt Nam ở tuổi gần ngũ thập như tôi bây giờ, cũng ít được có cơ hội nhìn thấy chị trên màn ảnh. Nhưng gương mặt của chị đã trở nên quen thuộc với rất nhiều người, ngay từ những năm 60 của thế kỷ trước. Chị nhớ gì về thời hoa niên đó?
Nghệ sĩ Kim Chi: Ngày ấy tôi chỉ là một cô bé miền Nam tập kết ra Bắc thôi…
Hồng Thanh Quang: Xin lỗi, chị quê ở tỉnh nào trong Nam Bộ?
NS Kim Chi: Má tôi là người Rạch Giá nhưng ba tôi lại là người Nghệ An, quê huyện Nam Đàn. Ba tôi ngày xưa là luật sư, nếu còn sống thì năm nay ông đã hơn 100 tuổi rồi. Ông từng tham gia phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, rồi bị bọn thực dân Pháp bắt giam. Ra tù, ông vào trong Nam, làm luật sư ở Sài Gòn…
Hồng Thanh Quang: Ngày xưa người ta gọi luật sư là thầy cãi đấy (cười).
NS Kim Chi (cũng cười): Cũng nhờ là nghề thầy cãi ấy mà ba tôi đã lọt vào mắt xanh của ông ngoại nuôi của tôi và được ông gả con gái cho. Má tôi đẹp lắm…
Hồng Thanh Quang: Nhìn chị thì biết chắc chắn rằng má chị rất đẹp, cũng như nhìn nghệ sĩ Mai Phương thì biết rằng mẹ của Mai Phương, là chị, rất đẹp (cười).
NS Kim Chi: Cảm ơn Hồng Thanh Quang (cười)… Lại nói về chuyện ba tôi. Vốn là người sẵn lòng yêu nước nên sau ngày Toàn quốc kháng chiến, ba tôi đã lại lên đường ra chiến khu tham gia hoạt động cách mạng. Má tôi phải ở lại trong thị xã Rạch Giá với bốn đứa con thơ. Má tôi lúc đó mới 32 tuổi thôi. Ba tôi vào chiến khu thì rất nổi tiếng…
Hồng Thanh Quang: Ba chị tên là gì ạ?
NS Kim Chi: Ông là Nguyễn Duy Cúc. Giặc Pháp lúc bấy giờ gọi ba tôi là "con hùm xám" của miền Tây Nam Bộ đấy. Chúng treo giải cho ai giúp bắt được ba tôi thì được thưởng 3.000 đồng Đông Dương, còn kẻ nào bắn chết và mang được đầu về thì được 1.000. Và tôi khi còn nhỏ xíu, mới lên ba tuổi thôi, đã bị giặc Pháp bắt theo với má vô tù rồi. Chúng muốn đày đọa mẹ con tôi để buộc ba tôi phải chiêu hồi. Thế nhưng, ba tôi vẫn cương quyết đi làm cách mạng.
Và bọn giặc Pháp đã vu khống cho rằng ba tôi làm Việt Minh, không thương vợ con, không có tình người… Má tôi, một người phụ nữ trẻ, ít kinh nghiệm nên đã nghĩ rằng phải đoạn tuyệt với quá khứ để làm cuộc đời mới. Và lúc tản cư về huyện An Biên, bà đã đi lấy chồng khác là ông Ba An, người đã giúp má tôi bồng ẵm tôi khi chạy giặc… Hồi nhỏ, tôi bị ám ảnh về câu chuyện này lắm, và giận má lắm, nhưng rồi lớn lên, tôi càng thương má tôi hơn…
Hồng Thanh Quang: Mình có tuổi rồi mình mới hiểu được tâm trạng của người phụ nữ phải rơi vào cảnh ngộ éo le như mẹ mình…
NS Kim Chi: Thực sự là tôi rất thương má (rơm rớm nước mắt).
 |
|
Nghệ sĩ Kim Chi ở chiến trường Nam Bộ thời trẻ. |