Chào bạn!      
Trang nhất > An Ninh Thế Giới Cuối Tháng > Sổ tay
Những huyền thoại Tam Cốc
10:15, 24/01/2008

Tam Cốc, Bích Động.

Tam Cốc (Ba Hang) - Bích Động là một danh thắng quốc gia, nằm ở Hoa Lư, Ninh Bình, nơi phát tích của nhà Đinh (968 - 980)… Tôi sẽ không kể về những gì mà sách du lịch đã viết, tôi chỉ kể về những huyền thoại dân gian Tam Cốc, do tôi nhặt nhạnh được từ phía sau vẻ đẹp nước non vùng này.

Hổ Tam Cốc

Ở chân một ngọn núi trong Tam Cốc, có một cái "hang" (nói theo kiểu chúng ta), cũng tức là có một cái "hốc" (nói theo kiểu người Văn Lâm bản địa), gọi là "hang hùm" (hay là "hốc hùm").

Cách đây 40 năm, đột nhiên có một ông chúa sơn lâm lừng lững về hang, "Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng - Vờn bóng âm thầm lá gai cỏ sắc" (thơ Thế Lữ). To quá, người ta gọi là Hùm chúa.

Dân làng hám lợi, đem gỗ và tre cứng tới cửa hang, dựng nên một chiếc bẫy bắt hùm. Làm cách gì, Hùm chúa cũng không lộ diện! Họ bèn hè nhau chất rơm rạ đầy cửa hang rồi đốt, định bụng hun cho chúa sơn lâm ngạt mà ra.

Rơm rạ cháy hết, khói tan cả rồi, mà bẫy vẫn trống không! Làng treo thưởng cho ai dám vào hang thám thính. Cuối cùng, có một gã trai lực lưỡng, can đảm nhất làng, nhận lời.

Đi mấy chục thước, bằng ánh sáng của một cây đuốc lớn, gã trai thấy chúa rừng nằm phủ phục, oai phong trên nền đá cuối hang. May cho gã, Hùm chúa đã "thăng"! Dân làng, theo lời gã trai, đốt đuốc cùng vào hang, đo từ đầu mũi đến mỏm đuôi, chúa rừng dài gần 5 thước!

Nhìn kỹ chiếc hang trông như họng một con rồng trong phim kinh dị Mỹ, khói cũng không sao lùa vào tới cuối hang. Họ chợt tỉnh ra và hiểu rằng, không phải họ đã hun chết chúa rừng, mà chính là chúa rừng đã tìm về để "tự táng" mình trong họng rồng!

Họ lặng lẽ xếp đá thành mộ chúa rừng rồi thường xuyên hương khói. Họ nhớ lại rằng, cha ông họ, xưa kia đã từng đi thuyền qua Tam Cốc, rồi dựng nên cả một ngôi đền, gọi là đền Nội Lâm (đền Trong rừng), để thờ chúa sơn lâm và "bà bói". "Bà bói" thì không ai rõ tích, có lẽ là người đàn bà đã chế ra câu sấm "Hổ chết để huyết" và trỏ chỗ cho làng xây đền, còn chúa sơn lâm thì vừa hạ sơn và "tự táng".

Họ cũng nhớ ra rằng, xưa nay chỉ có người làng khác đến rừng Văn Lâm là bị hổ vồ, chứ hổ chưa từng vồ một người dân Văn Lâm nào. Hổ chính là linh vật, là vật khước, là thần hộ mệnh của làng Văn Lâm. Chắc rằng xưa kia, cha ông họ đã chứng kiến nhiều điều kỳ lạ, huyền hoặc về chúa sơn lâm mà phải dựng đền Nội Lâm.

Ngay cả bây giờ, chữ "Lâm" trong tên làng cũng phần nào được coi là để chỉ giống hùm. "Văn" nghĩa là "nghe" trong chữ Hán, Văn Lâm là "Nghe tiếng rừng". Tiếng rừng, vô địch là tiếng hổ.

Bây giờ, đền Nội Lâm còn đó, "Hốc Hùm" còn đây. Và vẫn có người, không chỉ nghe tiếng hổ, mà còn gặp hổ. Đó là ông Dư, Trưởng thôn. Hai năm trước, tức là năm 2005, ông đi xem bẫy thú, thấy bẫy của mình sập, lông gà mồi bay tơi tả, cây cỏ quanh bẫy dập nát, nghiêng đổ. Nhìn lên núi, ông thấy một con hổ xám vàng cỡ tạ đang nhìn mình, ông vội bỏ về.

Mấy hôm sau, ông đem bẫy xuống đầm lầy, mồi là một con cuốc, rồi nấp ở đằng xa, rình đợi cho hổ xuống đầm, sa lầy mà đến bắt. Nhưng con hổ chỉ đến cách ông 500 thước thì dừng lại. Hai kẻ nhìn nhau một hồi rồi kẻ trở lại rừng, kẻ về nhà.

Đã mấy lần, ông Dư định đem gà và kíp mìn đi đặt, nhưng sợ kiểm lâm, lại thôi. Có người biết, bảo ông bỏ ý định bắt hổ đi. Kiểm lâm là một nhẽ. Nhẽ khác, lớn hơn là người Văn Lâm thờ hổ. Ông Dư nghe ra và đã bỏ bẫy. Nhưng "Hổ chết lưu huyết" là thế nào? Ấy là, huyết hổ, ngay cả khi đã bị nướng chín, vẫn cứ đỏ ròng ròng, như để khẳng định cái vị thế kỳ lạ, oai linh, vô địch của chúa sơn lâm vậy.

Cá Tam Cốc

Thoa và Hải bảo, Hưởng là "vua câu" Tam Cốc. 20 năm nay, "ngoài việc câu cá và nhậu, Hưởng không làm gì khác". Năm nay Hưởng 45 tuổi. Quý tôi, Thoa và Hải bảo Hưởng vác cần vào núi, câu cá quý về cho tôi ăn thử. Hưởng vác cần đi nhưng nói trước, cuối tháng chín ta, trời trong thế này, câu khó lắm, đi cầu may thôi.

Cả một ngày, Hưởng đem về một con cá chó. "Thế cũng tốt" - Thoa bảo thế và xiên con cá chó duy nhất ấy vào một cành tre, nổi lửa nướng cá, cá chín, mùi thơm ngày chăn trâu cắt cỏ bay về, đầy cả ngôi nhà sàn Thái dựng ven hồ.

Con cá chó chỉ to cỡ chuôi liềm, mọi người nhường tôi khúc giữa với bộ lòng. Gọi là bộ lòng, thực ra nó chỉ bằng hai cái đầu tăm. Nhưng nó còn nguyên huyết đỏ tươi như huyết hổ, ngậm vào, ngọt lừ vị quý!

Cá chó chỉ khác con cá sộp nhỏ ở chỗ, diềm vây mang, vây lưng và vây bụng của nó đỏ rực như lửa. Thịt nó rắn, ngọt và thơm nhất, may ra chỉ có cá tràu là địch nổi, không hề có mùi tanh. Ngày xưa, cá chó, cá tràu chỉ để dâng cho Đinh Bộ Lĩnh - Hưởng kể. Hai giống cá này chỉ chuyên sống trong núi đá vôi.

Tràu lớn nhất cũng chỉ khoảng hai cân, chó thì chỉ một vài lạng. Các nhà hàng ở đây đặt Hưởng 80 đến 90 ngàn đồng một cân. "Nhưng tội gì mà bán cho họ. Để nhắm với nhau thích hơn nhiều" - Hưởng bảo thế. Đi câu tràu, chó cũng như câu chuối, sộp, cùng một thứ mồi, chỉ nên đi vào mùa nước lớn, lụt thì càng hay.

Một ngày mùa mưa, Hưởng có thể câu được một cân chuối, sộp, một tháng bán tới 30 cân. Nhưng cả vụ câu, chỉ có thể câu được một yến tràu; chó thì còn ít hơn, Hưởng bảo, nơi nào bên trên có tổ ong là ở dưới dễ có tràu, chó. Chúng thích ăn ong nhất. Chú ong nào bay thấp là bị ngay. Chúng cũng biết nhảy lên bờ cho kiến bâu rồi nhảy trở xuống nước để đớp kiến nổi lên như chuối, sộp.

Chúng cũng thích nhái, cào cào, châu chấu. Các loài cá nhỏ khác cũng là mồi của chúng. "Thịt cá chó ngon gấp nhiều lần thịt cá anh vũ. Bây giờ đi mua cá chó cũng khó như mua hổ châu Á" - Hưởng cười - chỉ có Hưởng với bạn bè Hưởng mới được dùng mà thôi.


  Đỗ Trung Lai
1 | 2  >>Trang sau

Các bài mới:
     Trong sạch giữa phồn hoa (08/10)
     Lỡ chẳng vẹn tình, vẫn xin vẹn nghĩa (03/10)
     Thế chiến? (02/10)
     Đi về gặp lại - ta xưa (02/10)
     Đi chợ cho người (01/10)
     Phỏng vấn tê giác (01/10)
     Ký ức của cố Đại tướng Võ Nguyễn Giáp về Lý Hòa quê tôi (01/10)
Các bài đã đăng:
     Bước chân người lính (22/01)
     Tiếng lòng và giọt mưa xuân (21/01)
     Năm tháng đắng cay hơn, năm tháng ngọt ngào hơn (21/01)
     Khi ta còn trẻ (20/01)
     Về một phong cách phê bình “khẩu xà, tâm… tốt” (19/01)
     Cái dại, con mang (19/01)
     Hai người vợ của thi sĩ Nga Esenin (19/01)

Các tin khác 

Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email:
Tiêu đề:  
Tắt bộ gõ Tự động Telex VNI VIQR
 

LIÊN HỆ CAND
Hà Nội:
04.39427285
TP HCM:
08.38241917
TIÊU ĐIỂM
Thế chiến?
Ký ức của cố Đại tướng Võ Nguyễn Giáp về Lý Hòa quê tôi
Ký ức “Trận đánh lá thư rơi”
Mùi của người tình
Tay chơi tóc hoa râm
Nước Mỹ trong mắt tôi
Viết ở Trường Sa
Thừa chiến tranh, thiếu hòa bình
Những khoảnh khắc tư duy
Không khách quan là có tội
Lái súng công nghệ cao: Múa tay trong bị
Những dấu chân ở Budapest
Đoàn kết là sức mạnh
Singapore những hôm tháng 6
Các tổ chức khủng bố hồi giáo: Những hung thần cực đoan
Dấu ấn lặng thầm sau những chiến công chống gián điệp biệt kích
Cuộc chơi vương quyền
Không tai họa nào riêng của ai
Tham nhũng sinh ra bất bình đẳng
Các Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Liên Xô: Ngôi cao, đắc thọ
Phụ trách biên tập: Trần Thị An Bình - Nguyễn Trang Dũng - Trần Anh Tú
© 2004. Báo Công An Nhân Dân, Chuyên đề An Ninh Thế giới và Văn nghệ Công An. All rights reserved.
® Liên hệ với Tòa soạn khi phát hành lại thông tin từ Website này. Ghi rõ nguồn "CAND.com.vn"