Chào bạn!      
Trang nhất > An Ninh Thế Giới Cuối Tháng > Nhân vật
NSND Châu Loan trong trái tim người con trai
2:23, 07/04/2009
Dương Thục Anh

Nghệ sĩ kèn Quốc Trường là người con duy nhất trong số 5 người con của NSND Châu Loan nối nghiệp má, bước chân vào nghệ thuật. Dẫu không theo nghiệp cầm ca, ngâm thơ và ca Huế như má, nhưng tiếng kèn trompet của anh là sợi dây ràng rịt giữa quá khứ của má với hiện tại của anh, ràng rịt giữa tình yêu đắm đuối hết lòng với âm nhạc, nghệ thuật của hai thế hệ mẹ truyền con nối. Tình yêu ấy má anh, người  nữ nghệ sỹ nhân dân nức tiếng một thời đã truyền lại trọn vẹn cho con trai.

Buổi sáng ở phố Hàng Trống nhộn nhịp dòng người. Căn phòng làm việc nơi tầng hai của nhạc sỹ Quốc Trường ngợp tán xà cừ xanh ngút mắt. Phòng làm việc có nhiều cửa sổ nhìn chênh chếch về phía hồ Gươm. Buổi sáng tháng ba, Hà Nội hãy còn se lạnh, sương giăng kín hồ Gươm, sương bay lãng đãng trên mặt hồ như một làn khói mỏng nhẹ.

Tôi ngồi với nhạc sỹ Quốc Trường nơi một góc của phố cổ Hà Nội, ngó về hồ Gươm, đắm mình trong miên man những ký ức về má của anh mà trải lòng cùng tâm trạng của người nghệ sỹ tôn thờ má, yêu kính má và xót xa thương má một đời quên mình với nghiệp cầm ca.

Mỗi một lần nhắc đến má nghệ sỹ nhân dân Châu Loan, nhạc sỹ Quốc Trường lại bối rối xúc động. Trong những câu chuyện về má, anh không kịp nhớ trước sau, không kịp sắp đặt theo trật tự thời gian.

Tất cả tràn ngợi ra, và anh để cho ký ức tuôn chảy một cách ngẫu hứng và cuống quýt, như thể những mảng kỷ niệm ấy cứ xô nhau hiện về, sắp chặt đầy trong trái tim của anh, thổn thức trong nỗi nhớ của anh, đặng không đừng được. Người đàn ông, người nghệ sỹ đã qua tuổi tri thiên mệnh, đã từng trải cuộc đời, bỗng chốc vụt trở nên bé nhỏ, yếu đuối hẳn đi, run rẩy hơn khi nghĩ về má và nhớ về má.

Má nhạc sỹ Quốc Trường là bà Châu Loan, một nghệ nhân ngâm thơ và ca Huế. Bà được phong là Nghệ sỹ nhân dân vào đợt đầu tiên năm 1984. Bà Châu Loan tên thật là Bùi Thị Loan, sinh năm 1926 tại làng Tùng Luật, xã Vĩnh Giang, huyện Vĩnh Linh tỉnh Quảng Trị.

Thân sinh ra bà Châu Loan, mà Quốc Trường gọi bằng ông ngoại là cụ Bùi Mè, học trò xuất sắc của cụ Nguyễn Như Bá. (Cụ Như Bá là người truyền bá nghề hát bội và hò Huế cho làng, là ông của Nghệ sỹ nhân dân Lệ Thi và Nghệ sỹ ưu tú Ái Chủng).

Cụ Bùi Mè chính là một nghệ nhân về ca Huế - một nhạc công nhạc cổ truyền có tiếng thời bấy giờ. Ông có một thời gian dài làm việc trong dàn nhạc cung đình Huế. Cụ Bùi Mè sinh được bốn người con, ba gái một trai. Bà Châu Loan là con gái cả.

Năm lên 7 tuổi, mấy chị em đã theo cha vô Huế sống. Kế bà Châu Loan là dì hai, bà Châu Phụng (tên thật là Bùi Thị Diệp). Dì ba là Bùi Thị Thảo tên nghệ nhân là Thanh Thảo. Cả ba cô con gái được ông Bùi Mè dày công dạy dỗ đàn hát. Ngoài học đàn, cụ Bùi Mè dạy cho các con học hát ca Huế, dân ca Bình Trị Thiên và miền Trung.

Mấy chị em bà lớn lên đều có nhan sắc và giọng hát hay. Riêng bà Châu Loan có chất giọng đẹp hoàn hảo, êm dịu, hơi dài, vang vọng và uyển chuyển. Bà Châu Loan đi hát từ năm 15 tuổi.

Mười lăm tuổi, bà đã theo nghiệp cầm ca, và theo chân cha mình là cụ Bùi Mè cùng gánh hát ông Bội Uyển vào Kinh thành Huế đờn ca kiếm sống. Năm 1947, bà Châu Loan theo cha ra Bắc làm việc ở Đài Phát thanh Pháp Á.

Năm 1954, hòa bình lập lại, bà kiên quyết ở lại Hà Nội để cống hiến cho cách mạng. Bà làm việc tại Tổ Ca nhạc miền Trung, Ban Âm nhạc của Đài Tiếng nói Việt Nam (TNVN). Cũng chính thời gian ra Bắc hoạt động, bà Châu Loan đã gặp gỡ và có tình cảm sâu nặng, sau này trở thành vợ của một người đàn ông tài danh.

Chồng bà Châu Loan là cụ Nguyễn Văn Tư, trước cách mạng là thầy giáo giỏi có tiếng, dạy tại trường tư thục ở Hà Đông. Sau hòa bình lập lại, ông làm cán bộ quản lý Bệnh viện Vì dân, nay đổi tên là Bệnh viện Bạch Mai.

Ông bà có với nhau 5 người con, duy nhất người con trai thứ là nhạc sỹ Quốc Trường nối nghiệp má bước chân vào lĩnh vực nghệ thuật âm nhạc. Dẫu không theo nghiệp cầm ca, nhưng tình yêu âm nhạc được má dày công truyền lửa cho anh cũng như suốt cả tuổi ấu thơ, anh lớn lên trong bầu không khí âm nhạc, ăn, ngủ, chơi cùng dàn nhạc nơi má làm việc nên âm nhạc đã ngấm vào máu thịt anh, ngấm sâu vào tâm hồn anh, để làm nên một nhạc sỹ Quốc Trường hôm nay.

Nhạc sỹ Quốc Trường không thể quên được những tháng ngày của ký ức diệu vợi. Chiến tranh ác liệt, bom đạn liên miên, Đài TNVN  phải đi sơ tán chạy giặc từng ngày. Khu tập thể nơi ở của cán bộ Đài TNVN chỉ cách phòng tập của dàn nhạc chừng mươi mét.

Sáng mở mắt ra đã nghe tiếng nhạc, tối trước khi chìm dần vào giấc ngủ cũng đắm mình trong tiếng nhạc, vì thế Quốc Trường có đôi tai thính nhạy và độ nhạy cảm về âm nhạc rất tốt. Không có giọng ca trời phú như má, nhưng môi trường âm nhạc và nghệ thuật đã dẫn dắt anh đi theo tình yêu lớn của má.

Năm 1969, lúc đó Quốc Trường mới mười bảy tuổi, bà Châu Loan đã hướng cho con trai vào học lớp Thể nghiệm của Dàn nhạc Đài PTTNVN. Vì con trai say mê nhạc nhẹ, mê cây kèn trompet nên bà Châu Loan để cho con trai lựa chọn điều mình thích. Khóa học hai năm nhưng Quốc Trường mới học hơn một năm, anh đã được chính thức chơi kèn trompet trong dàn nhạc của Đài PTTNVN như một nhạc công thực thụ.

Năng khiếu về âm nhạc, cộng với môi trường âm nhạc được tôi luyện hằng ngày từ bé, Quốc Trường đã nhanh chóng nhập cuộc và sớm  trở thành một người nghệ sỹ thực thụ.

Năm 1985, Quốc Trường chuyển sang Nhà hát Ca nhạc nhẹ Trung ương với khát vọng của tuổi trẻ được đi đây đi đó, và làm công tác biểu diễn. Như má anh, Nghệ sỹ nhân dân Châu Loan đã mang tiếng ca của bà đi phục vụ kháng chiến, phục vụ cách mạng trong những năm tháng chiến tranh ác liệt từ Việt Bắc, Tây Bắc, hải đảo cho đến vĩ tuyến 17.

Tài năng lớn của bà là đưa chất liệu âm nhạc Huế vào thơ, xử lý sáng tạo âm thanh ca Huế và chất liệu Huế trong thơ. Những bản thu của bà được phát sóng rộng trên sóng của Đài, đặc biệt là qua những bài thơ của Tố Hữu. Nhiều nghệ sỹ ngâm thơ đã học tập phong cách ngâm của bà.

Bà Châu Loan cũng vinh dự là người nhiều lần được gặp Bác và hát cho Bác Hồ nghe. Tiếng hát của bà được mọi người ví như chiếc cầu nối những tâm hồn không thể chia cắt của hai miền Nam Bắc. Đến thời bình, con trai bà, nhạc sỹ Quốc Trường, đã đi khắp mọi miền đất nước phục vụ nhân dân.


 
1 | 2  >>Trang sau

Các bài mới:
     Danh hài Minh Vượng: Thèm một vòng tay ôm (04/10)
     Ca sĩ Ngọc Ánh – Người quen bóng cũ (02/10)
     Nhà thơ Hữu Việt: “Nam vương” vô hại (02/10)
     MC Quyền Linh: Những chi tiết vụn (01/10)
     Ca sĩ Tuấn Hiệp: Neo lại giữa lòng một tiếng tơ (01/10)
     Họa sỹ Ngô Quỳnh Giao: Đau đáu một trái tim (01/10)
     Nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Hòa: “Tiết tháo phải ở trên...” (01/10)
Các bài đã đăng:
     Nhà biên kịch Trịnh Thanh Nhã: Viết tiếp cổ tích tình yêu (05/04)
     Tổng Giám đốc Tập đoàn Bảo Sơn: Gian nan là nợ (31/03)
     Tổng thống Bolivia, Juan Morales Aima: Thuốc bổ trong lá coca (25/03)
     Nghệ sĩ Tăng Thành Nam: Đi giữa đường xa vạn dặm (21/03)
     Madonna vượt khó (20/03)
     Rằng thương cái bóng bên chồng (20/03)
     Người vợ cuối cùng của Esenin (19/03)

Các tin khác 

Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email:
Tiêu đề:  
Tắt bộ gõ Tự động Telex VNI VIQR
 

LIÊN HỆ CAND
Hà Nội:
04.39427285
TP HCM:
08.38241917
TIÊU ĐIỂM
Câu chuyện thứ 44: Chuyện của diễn viên Ngọc Lan
Thu Phượng và những ngày xa lạ
Người đàn bà chơi dao sắc
Nghệ sĩ Bảo Chung: Cho một tái nạm gàu
Đặng Trần Thường: Một con người hai nỗi oan
Có một thời để nhớ
Con trai người liệt sĩ
Chớm trưa với Nguyễn Chánh Tín
Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu: Chỉ còn mùa thu ở lại...
Nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Hòa: “Cần chân thành và trung thực”
Nhạc sĩ Phương Uyên: Những tài hoa mâu thuẫn
Nhà báo Hữu Thọ: "Nói thì phải làm"
Vị lão tướng và bài học lòng dân Tây Bắc
Tấm lòng của vị tướng về hưu
Những ngày biệt giam cuối cùng…
Thế giới thứ hai tồn tại hay không tồn tại?
Cuộc sống là những chuyến tàu
Thiếu tướng Đậu Đình Toàn: Cái tất thắng phải là của người chính nghĩa
Chuyện của danh hài Nhật Cường
MC Thanh Bạch: Chiều đầy màu gió
Phụ trách biên tập: Trần Thị An Bình - Nguyễn Trang Dũng - Trần Anh Tú
© 2004. Báo Công An Nhân Dân, Chuyên đề An Ninh Thế giới và Văn nghệ Công An. All rights reserved.
® Liên hệ với Tòa soạn khi phát hành lại thông tin từ Website này. Ghi rõ nguồn "CAND.com.vn"