Chào bạn!      
Trang nhất > An Ninh Thế Giới Cuối Tháng > Người trong cuộc
Tuyệt diệt... tùng La hán
5:25, 15/08/2007

Những cây tùng La hán hiếm hoi còn sót lại trên huyện đảo Cô Tô.

Trên rừng, những cây tùng được "đánh dấu sở hữu" sẵn, được ra tay đẽo gọt để uốn thế ngay từ nhỏ... một cách thiếu kỹ thuật từ từ héo rũ ra mà chết... Trong sân nhà người dân, những cây tùng La hán được đánh về nhưng không kịp hay không vận chuyển được về đất liền... cũng từ từ báo tử... Cô Tô con không còn một bóng tùng La hán!

Tùng La hán lá nhỏ, tuyệt phẩm cổ thụ hiếm hoi chỉ phân bố vài nơi tại Việt Nam trên độ cao trung bình từ 800 đến 1.200m... Ít có ai ngờ lại đột nhiên xuất hiện ở huyện đảo Cô Tô. Ngay lập tức, thứ cổ thụ "độc quý" đứng trên cả tứ quý sanh - si - đa - đề được dân chơi cây cảnh săn lùng quyết liệt.

Hàng ngàn gốc tùng La hán bất kể lớn nhỏ âm thầm rời khỏi những đỉnh núi sừng sững giữa biển cả, chìm xuống đáy biển sâu trong những chuyến đi lậu bị truy bắt, thối rễ trong những vườn ươm ngược thổ nhưỡng, phiêu bạt tại những vùng đất xa lạ... Một chi, một họ hiếm hoi, thậm chí kỳ lạ trong phả hệ tùng La hán lá nhỏ Việt Nam đang đứng bên bờ tuyệt diệt!

"Độc quý" đệ nhất La hán

Chẳng biết tự khi nào, cái danh tự tùng La hán xuất hiện trong làng chơi cây cảnh Việt Nam. Ngay cả đến những bậc lão làng thành danh trong làng chơi cây cảnh ở Hà thành, tỉ như cụ Lê Mẫn với nghệ danh "Mẫn La hán" cũng không rõ được xuất xứ của cái tên này.

Theo như lời kể của cụ Mẫn, một cái tên khác vẫn được dùng để gọi tùng La hán: Thông tre! Cái tên này dân dã hơn, lấy luôn hình dáng lá của tùng La hán hao hao lá tre để gọi tên.

Nhưng dù ở dưới cái tên nào, thứ tùng thượng phẩm, loại cây được coi là cao cấp nhất trong dòng bonsai và cây thế này luôn hút hồn người chơi cầu kỳ và kỹ tính bởi nhiều yếu tố thẩm mỹ được ông trời ưu ái đem tích hợp vào một: rễ uẩn súc sương kính, thân trầm ổn vững chãi như núi, cành hiên ngang mà ưu nhã, lá khi nở búp xòe ra như những cánh hoa tao nhã mà khỏe khoắn, bất biến một màu xanh vĩnh cửu...

Nhưng điều quan trọng nhất để tùng La hán lá nhỏ vững vàng ở ngôi thượng phẩm là người chơi cây phải có được sự cầu kỳ, đam mê và nhẫn nại hết mức.

Hiếm có một thứ cây nào ưa sự phóng khoáng đến mức mà hễ cứ đụng dao kéo vào là ngay lập tức trở tính, phát triển hết sức chậm, thậm chí ngừng lớn luôn như tùng La hán.

Hiếm có thứ cây nào mà chỉ cần động rễ một chút là cầm như ném một đống tiền xuống sông xuống bể. Cũng hiếm có thứ đại thụ nào mà hễ đưa vào thế là phải kiên nhẫn tới 10 năm mới có được một thế cây chơi tạm được.

Lấy một phép so sánh khiên cưỡng, ngay cả đến tứ quý sanh - si - đa - đề nếu mát tay, sau 3-4 năm đưa vào thế là đã có cây đẹp để thưởng trà, thì với tùng La hán, quãng thời gian ấy phải đem nhân gấp 3 lần lên nữa, tức là thêm chừng hơn ba ngàn ngày dày công chăm sóc và chăm chút hết mực.

Ấy thế nên, như có một thứ chuẩn vô hình, nhà ai có trong vườn thấp thoáng dăm bóng tùng La hán, kể cũng được coi là người sành chơi vậy.

Sang trọng thế, tao nhã thế, uẩn súc thế, cho nên tùng La hán cũng tạo ra nhiều tín đồ mà sự cuồng si kể cũng được coi là khác người.

Vào cuối những năm 80 của thế kỷ trước, cụ "Mẫn La hán" đã có lúc khiến cho giới chơi cây lên ruột khi xuống đất Nam Điền (Nam Định) rinh về hàng xe ôtô tùng La hán đã thành thế đăng đối với giá từ 2 đến 5 chỉ vàng một cây, rồi đem phạt sạch phần ngọn mà dựng thế mới.

Giới chơi tùng La hán Hà Nội vẫn còn lưu truyền giai thoại về "hàng khủng" ở nhà ông "Thọ nhựa" với cái giá ngất ngưởng tới hơn 1 tỷ đồng. Thi thoảng những buổi trà tao nhã vẫn được dọn ra ở đâu đó để những đệ tử của tùng La hán tụ tập hoan hỉ chia vui với nhau về một cây tùng được coi là "mát mắt" mới được đón về với giá tròm trèm 50 triệu...

Rất nhiều nghệ nhân đam mê cây cảnh như cụ Hòa Xuân, họa sĩ Văn Giao, cụ Lê Quyết Bội... mà tiếng tăm mãi ở lại với đời cũng bởi đã từng chung thủy gắn bó với tùng La hán.

Hai vùng đất đặc biệt gắn bó với tùng La hán và có hai cách chơi khác biệt phải kể đến đất Nam Định với một loạt địa danh như Nam Điền, Nam Xá, Vị Khê, và đất Hà Nội. Thành Nam chơi tùng theo một cách riêng, tạo thành dáng tùng Nam Định: vót đuôi chuột, tứ linh (long - ly - quy - phượng) hoặc đăng đối (chơi theo cặp, bày đối xứng nhau).

Dáng tùng Hà Nội lại khác, cây được làm đúc kết từ thiên nhiên thu nhỏ, phân bố thân, cành, tán rõ ràng mềm mại, chú trọng tạo sẹo cho gốc, cành không uốn mà cắt tạo nét chữ chi gấp khúc đột ngột, rồi từ đó tạo thành thế trực, hoành, huyền hoặc xiêu tuỳ ý của người chơi.

Chơi tùng La hán cũng phân định làm hai dòng. Một dòng chơi tùng La hán nhập từ Trung Quốc, nhưng dòng này không được đánh giá cao vì không những giá thành đắt mà cách chơi tùng La hán của người Trung Quốc khác của ta, cây di thực về có khi vài ba năm mới chết! Dòng thứ hai là chơi tùng La hán ta, lá nhỏ, được đánh giá rất cao vì thuộc dòng chơi tinh.


  Việt Đông
1 | 2  >>Trang sau

Các bài mới:
     “Pháo đài bay” quyền lực của các Tổng thống Mỹ (06/11)
     Câu chuyện thứ 47: Chuyện của NSƯT Thanh Nguyệt (04/11)
     Thể thao Việt Nam: Nỗi buồn hậu Asiad (03/11)
     Nỗi đau của hai hoàng tử bé (02/11)
     Thêm một chuyện buồn (01/11)
     Đau xót con thơ (29/10)
     Bi kịch niềm ghen (21/10)
Các bài đã đăng:
     Nguyễn Chánh Thi - Chuyên gia đảo chính bất thành (12/08)
     Kỹ nghệ yêu "hàng ngoại" (23/07)
     Cám dỗ khó dửng dưng (13/07)
     Lời trăn trối vì AIDS (27/06)
     Giang hồ có "võ" (18/06)
     1001 kiểu tống tiền... (28/05)
     "Chân dài" tự dệt thị phi (19/05)

Các tin khác 

Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email:
Tiêu đề:  
Tắt bộ gõ Tự động Telex VNI VIQR
 

LIÊN HỆ CAND
Hà Nội:
04.39427285
TP HCM:
08.38241917
TIÊU ĐIỂM
Một kẻ đê hèn
Một trường hợp điển hình
Yêu nhầm lưu manh
Tình đời
"Kỷ vật chết người" của viên sĩ quan phòng nhì Pháp
Ngày tàn của một gã giang hồ
Một kẻ bạc tình
Đồ Sơn du ký
Giang hồ mạt vận
Bi kịch thị thành
Mẹ của nhan sắc
Người đàn bà đòi chết
Đại ca “Sầu Thương Hận” làm lại cuộc đời
Đoạn trường ai có qua cầu mới hay
Đằng sau vụ vỡ nợ lớn nhất Hà Nội: Đại gia ngã ngựa
Kỳ bẻo xứ Bắc
Nỗi niềm huyết thống
Tào lao tình… ký
Chuyện của ca sĩ, diễn viên Khánh Hưng (kỳ cuối)
Thanh Nhàn… nhanh tàn
Phụ trách biên tập: Trần Thị An Bình - Nguyễn Trang Dũng - Trần Anh Tú
© 2004. Báo Công An Nhân Dân, Chuyên đề An Ninh Thế giới và Văn nghệ Công An. All rights reserved.
® Liên hệ với Tòa soạn khi phát hành lại thông tin từ Website này. Ghi rõ nguồn "CAND.com.vn"