Chào bạn!      
Trang nhất > An Ninh Thế Giới Cuối Tháng > Nhân vật
Nhà vật lý Xô Viết vĩ đại Lev Landau:
Trí tuệ lớn, tình yêu lớn
3:25, 12/11/2013

Lev Landau (22/1/1908 – 1/4/1968) được biết tới rộng rãi trên thế giới với tư cách một nhà vật lý lý thuyết vĩ đại với những đóng góp to lớn đối với nền khoa học của nhân loại. Ông là tác giả của phương pháp ma trận mật độ ứng dụng trong cơ học lượng tử, lý thuyết lượng tử về nghịch từ, lý thuyết về hiện tượng siêu chảy, lý thuyết về chuyển pha bậc 2, lý thuyết Ginzburg - Landau về siêu dẫn, lý thuyết chất lỏng Fermi…

Ông cũng là người phát minh ra sự tắt dần Landau trong vật lý plasma, điểm cực Landau trong điện động lực học lượng tử... Năm 1962, ông đã được trao giải Nobel Vật lý cho đóng góp trong Lý thuyết toán của sự siêu chảy. Cuộc đời của ông không chỉ giàu có những thành tựu khoa học mà còn rất thú vị nếu nhìn từ góc độ nhân sinh và nhân văn.

Thích mới làm

Người tài thường bướng bỉnh. Landau không là ngoại lệ. Ngay từ nhỏ, cậu bé Lev đã bộc lộ rõ tính cách cứng cỏi bẩm sinh của mình. Người cha, một kỹ sư trong ngành thăm dò và khai thác dầu mỏ ở Bacu, rất muốn con trai học chơi dương cầm để “phát triển hài hòa”.

Thế nhưng, ông cụ không sao buộc được Lev ngồi vào bên đàn, dù đã đe nẹt đủ điều. Chính vì thế mà cho tới suốt những năm sau, quan hệ giữa hai cha con không thể nào hoàn toàn bình thường được. Người mẹ, trái lại, với tính tình mềm mỏng hơn, không bao giờ bắt con trai làm việc gì mà cậu không thích. Bà cụ biết rõ con mình rất giỏi các môn tự nhiên nên chỉ động viên Landau trau dồi kiến thức trong lĩnh vực này. Kết quả là Landau đã tốt nghiệp trung học khi mới 13 tuổi!

Vì cậu bé còn quá ít tuổi nên cha mẹ cậu chưa dám cho cậu vào học đại học. Landau đã mất một năm mài đũng quần trong Trường Cao đẳng Thương mại Bacu. Tài năng bộc lộ quá rõ rệt của Landau đã giúp cậu năm 15 tuổi vào thẳng khoa Vật lý của Trường Đại học Tổng hợp Leningrad (Saint Peterburg hiện nay).

Năm 19 tuổi, tốt nghiệp đại học, Laudau đã kịp công bố 4 công trình nghiên cứu khoa học... Đối với Landau, khoa học không phải là công việc mà là thú vui và nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống. Ông đã không chỉ một lần nhắc đi nhắc lại rằng: Suy tư về khoa học, đó là tất cả những gì mà ông biết làm!

Không chỉ có tài năng thiên phú, Landau còn là người có sức lao động khủng khiếp. Theo lời con trai ông kể, mỗi ngày ông có thể làm việc từ 10 đến 12 giờ, thậm chí có những ngày ông làm việc tới 16 tiếng!

Nghiên cứu vật lý và toán học kỹ càng, Landau đã sớm nhận ra rằng, trong các nhà trường, hai bộ môn này được giảng dạy hoàn toàn không đúng như cần phải có. Chính vì thế nên ông đã quyết định tham gia cả công tác sư phạm. Ông rất thích giảng bài và sinh viên thời đó cũng rất thích nghe ông giảng bài.

Trai tham sắc

Laudau là một người đam mê cái đẹp hoàn chỉnh của khoa học. Và của phái yếu. Ông từng có một câu nói nổi tiếng: “Điều thú vị nhất trong cuộc đời này là khoa học, và điều thuyệt vời nhất là nhan sắc của phụ nữ. Nhan sắc đích thực là món quà thiên phú cực kỳ quý hiếm. Chỉ đàn ông mới có thể đánh giá đúng nhan sắc của phụ nữ. Và không phải người đàn ông nào cũng có thể đánh giá đúng được...”. Cũng theo lời nhận xét của con trai ông, đối với Landau, điều quan trọng nhất ở người phụ nữ là nhan sắc.

Tất nhiên, nói vậy không có nghĩa là những thứ khác không quan trọng. “Những thứ khác cũng quan trọng nhưng phải có cái gì đó là quan trọng nhất, còn những thứ khác ấy chỉ là quan trọng thứ hai, thứ ba... Nếu diễn giải bằng ngôn ngữ toán học, nhan sắc là yếu tố cần nhưng chưa đủ... Tôi nghĩ rằng, khi nói về nhan sắc của phụ nữ, cha tôi nhấn mạnh trước hết tới gương mặt, mặc dù ông không hề dửng dưng đối với vóc dáng của người đàn bà. Đối với cha tôi, cái mũi là điều rất quan trọng - ông thích cái mũi hơi bị hếch một chút...”.

Đã có nhiều giai thoại về Landau và nhan sắc phụ nữ. Người ta đồn rằng, ông từng tính toán khoảng cách tối ưu để có thể nhìn thấy rõ nhất cái đẹp của người phụ nữ. Ông cũng từng lập ra bảng xếp hạng các thành phố mà ông từng đặt chân tới, trên cơ sở tỉ lệ những phụ nữ mà ông thấy đẹp trên tổng số những phụ nữ mà ông nhìn thấy ở đó.

Trong Lý thuyết đời tư mà ông là tác giả, Landau đã phân chia phụ nữ theo nhan sắc, còn đàn ông theo thái độ của họ đối với phụ nữ. Những người đàn ông coi vóc dáng phụ nữ là yếu tố quan trọng nhất được Landau xếp vào đội ngũ “vận động viên thể hình”.

Những người đàn ông đánh giá cao nhất cái chân dài hay cái tay dài của phụ nữ bị Landau gọi là “đội ái chi”! Ai thuần tuý coi trọng yếu tố nội tâm của phụ nữ bị ông xếp vào đội hình “ái tâm” (!) Ông tự gọi mình là kẻ “ái sắc” thuần tuý. Ông luôn cho rằng, là phụ nữ thì phải đẹp tất cả mọi thứ!

Landau tìm vợ trước hết cũng dựa trên yếu tố hình thể. Đầu những năm 30 của thế kỷ trước, Laudau chuyển từ Leningrad xuống Kharkov làm việc. Vừa chân ướt chân ráo tới nơi, trong buổi dạ hội của Trường Đại học Kharkov, Landau yêu cầu các bạn đồng nghiệp giúp mình làm quen với “đệ nhất mỹ nhân” thành phố. Thế là ông được “diện kiến” với một cựu sinh viên khoa Hóa cực kỳ lộng lẫy với cái tên Kora Drobantseva. Và ông đã bị hớp hồn ngay. Gái tham tài, Kora cũng bị lôi cuốn bởi trí tuệ xuất chúng của Landau.

Suốt buổi tối hôm đó, hai người gắn bó với nhau như hình với bóng. Và mãi về sau, cho tới cuối đời, họ không rời khỏi nhau. Yêu chồng, Kora, vốn cũng là một người rất có năng khiếu khoa học, đã bỏ nghề và xin vào làm ở nhà máy sôcôla, đơn giản vì Landau rất thích ăn loại kẹo này, đặc biệt là loại sôcôla có nhân hồ đào...

Tài và tật

Là nhà bác học lớn với tư duy độc đáo, Landau cũng có cách nghĩ “không giống ai” về hôn nhân. Ông là tác giả của câu “ranh” ngôn được truyền tụng: “Không thể gọi một điều tốt là hôn nhân được”. Ông cũng từng nhắc đi nhắc lại rằng: “Người ta cưới nhau chỉ vì ngốc nghếch hoặc vì những lý do sinh hoạt vật chất vớ vẩn nào mà tôi không bao giờ có thể làm được...”.

Landau  còn có lúc quá lời bình luận: “Chỉ có những kẻ ngu ngốc mới cưới nhau. Trong hôn nhân,  khả dĩ nhất là tình yêu chuyển thành thói quen. Khi con chó quen hơi chủ, thì người ta nói là con chó yêu chủ. Giữa các cặp vợ chồng cũng là thứ tình yêu  - quen hơi như thế...”.

Khi mới gắn bó với nhau, có lần Kora hỏi thẳng ông giáo sư khả kính Landau: “Anh chỉ muốn em là bồ của anh thôi ư?”. Nhà khoa học vĩ đại đã trả lời tỉnh queo: “Em ơi, anh không chỉ muốn mà còn luôn luôn mơ ước được như thế. Đây chính là ước mơ lớn nhất của đời anh. Khác đi thì sống còn có ý nghĩa gì nữa...”. Vì quá yêu và biết tính khí kỳ quặc của Landau, Kora đã đành “ngậm bồ hòn làm ngọt”.

Tuy nhiên, năm 1946, Landau vẫn cưới Kora, sau khi hay tin người bạn gái đã có mang với mình sau 10 năm “góp gạo thổi cơm chung”. Là một người chính trực, ông muốn con mình được sinh ra trong một cuộc hôn nhân hợp pháp...

Suốt đời, Landau yêu thương vợ, nhưng ông cũng giữ cho mình quyền được có những mối quan hệ khác với các đại diện của phái đẹp. Ngay từ khi mới quen Kora, Landau đã nói: “Dù anh vô cùng yêu em nhưng anh sẽ không bao giờ có thể trở thành nô lệ của em”. Ông thực sự ngạc nhiên khi những người khác không nhìn cuộc đời này giống như ông. Trong lý thuyết giúp con người hạnh phúc, ông đưa ra rất nhiều nguyên lý nhưng trong đó không hề có điều khoản nào liên quan tới lòng chung thuỷ.

Theo ông, các cặp vợ chồng không thể nào gìn giữ sự chung thuỷ tới đầu bạc răng long và không nên như đà điểu giấu đầu vào cát và làm như những vụ ngoại tình không tồn tại. Tốt nhất, cũng theo lý thuyết của Landau, hãy chấp nhận cuộc sống như nó vốn có và nói thẳng thắn với nhau! Ông không cấm vợ có những mối quan hệ đa dạng với đàn ông nếu bà cảm thấy việc này làm cho bà đỡ khổ khi nhìn ông phải lòng các phụ nữ đẹp

Kora có vẻ như “không thèm chấp” cách tư duy và hành xử tai quái của Landau vì với bà, ông chỉ là một “đứa trẻ to xác”, cần phải để ý săn sóc đủ mọi thứ, kể cả những nhu cầu sinh hoạt vật chất lẫn tinh thần. Có lần, bà gọi điện tới nơi ông làm việc: “Thế nào, sao giờ này mà anh vẫn chưa về ăn trưa?”. “Anh ăn rồi mà em!”- ông trả lời. “Anh ăn ở đâu?”- “Anh cũng không rõ nữa, nhưng chắc là anh ăn rồi”. “Hay nhỉ, thôi anh cứ về nhà đi, chúng ta cùng kiểm tra!”. Vài phút sau, ông có mặt ở nhà và lao vào bếp: “Ôi, thơm quá, rõ ràng là anh chưa ăn gì cả, em ạ!”.

Kora săn sóc chồng mình từng ly từng tý. Có lần, Landau đi công tác xa. Hôm sau, vợ ông nhận được bức điện khẩn: “Bực mình thật, anh không mở được hộp thuốc đánh răng”. Bà cảm thấy vô cùng có lỗi với chồng! May thay, tình hình rồi cũng được cải thiện. Hôm sau nữa, Kora lại nhận được một bức điện khẩn khác: “Tốt rồi, anh đã mở được hộp thuốc đánh răng!” Không rõ ở bưu điện, khi chuyển những bức điện như thế, các cô nhân viên nghĩ gì?!

Thực ra, lắm lúc Kora cũng cảm thấy đau lòng trước nếp sống phóng túng của chồng mình. Nhưng biết làm sao được khi trời đã sinh ra ông với bản tính như thế. Kora đã không chỉ một lần tâm sự với con trai mình rằng, đành phải tha thứ mọi chuyện cho ông thôi vì ông là một nhà khoa học vĩ đại đến vậy! Yêu có nghĩa là phải chấp nhận cả tài lẫn tật.

Lev Landau mất vào đúng ngày 1/4/1968 sau một thời gian dài đau nặng trong một tai nạn xe hơi. Khi hay tin dữ, vợ ông đã nói với con trai: “Cả đời bố con thích đùa cợt nên chết cũng chọn đúng vào Ngày nói dối!”. Thi hài nhà khoa học vĩ đại được mai táng tại nghĩa địa Novodevichie, Moskva. Kora sống lâu hơn chồng mình 16 năm. Bà qua đời vì căn bệnh ung thư. Bà cũng được mai táng ngay cạnh mộ Landau như ước nguyện lúc còn sống


  Phương Hà

Các bài mới:
     Từ kẻ gây rối trở thành… tù nhân vĩ đại (24/11)
     Nỗi cô đơn mang tên Nguyễn Huy Thiệp (23/11)
     Nhà báo - nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển: Thao thức nhìn trăng (17/11)
     Y Garia và những giấc mơ kế nhiệm (17/11)
     Đỗ Phấn: Người cất giấu nỗi buồn đô thị (15/11)
     Phương Thảo – Ngọc Lễ: Những lời tình như mây (13/11)
     Nhà thơ Phạm Ngọc Cảnh: “Khi nước mắt đắng vào huyệt mộ” (12/11)
Các bài đã đăng:
     Người lãnh đạo, chỉ huy xuất sắc của Lực lượng CAND (11/11)
     Động viên vô điều kiện (10/11)
     Nghệ thuật là mụ dì ghẻ khó tính của nữ nghệ sỹ (09/11)
     Chuyện đời của một con người đặc biệt (08/11)
     Dương bản Lê Huy Mậu (08/11)
     Ca sĩ Thu Phương: Mặn hơn nước mắt (07/11)
     Hoang vu Nguyễn Hàng Tình (04/11)

Các tin khác 

Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email:
Tiêu đề:  
Tắt bộ gõ Tự động Telex VNI VIQR
 

LIÊN HỆ CAND
Hà Nội:
04.39427285
TP HCM:
08.38241917
TIÊU ĐIỂM
Ca sĩ Lý Hải: Một mình một ngựa một lối đi
Có một nhà báo - Tổng Biên tập như thế
MC Quyền Linh: Những chi tiết vụn
Nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Hòa: “Tiết tháo phải ở trên...”
Câu chuyện thứ 44: Chuyện của diễn viên Ngọc Lan
Thu Phượng và những ngày xa lạ
Người đàn bà chơi dao sắc
Nghệ sĩ Bảo Chung: Cho một tái nạm gàu
Đặng Trần Thường: Một con người hai nỗi oan
Có một thời để nhớ
Con trai người liệt sĩ
Chớm trưa với Nguyễn Chánh Tín
Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu: Chỉ còn mùa thu ở lại...
Nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Hòa: “Cần chân thành và trung thực”
Nhạc sĩ Phương Uyên: Những tài hoa mâu thuẫn
Nhà báo Hữu Thọ: "Nói thì phải làm"
Vị lão tướng và bài học lòng dân Tây Bắc
Tấm lòng của vị tướng về hưu
Những ngày biệt giam cuối cùng…
Thế giới thứ hai tồn tại hay không tồn tại?
Phụ trách biên tập: Trần Thị An Bình - Nguyễn Trang Dũng - Trần Anh Tú
© 2004. Báo Công An Nhân Dân, Chuyên đề An Ninh Thế giới và Văn nghệ Công An. All rights reserved.
® Liên hệ với Tòa soạn khi phát hành lại thông tin từ Website này. Ghi rõ nguồn "CAND.com.vn"